Salsnes, 12 maart 2007

Dit dagboek had ik een maand geleden al willen schrijven. Het zou dan beginnen met: "Yes, het is winter!!! Eindelijk, maar toch." Maar goed dat kwam er gewoon niet van. Drukte op school, een koekjesfabriekproject, was daar de schuldige van. Over dit project later meer. 
Een paar dagen geleden had ik het dagboek nog kunnen beginnen met "Yes, het is lente!", maar inmiddels is het weer overgegaan in de herfst. Regen en harde wind. 
Maar we hebben dus wel (wat) winter gehad. Half januari heeft koning Winter (eindelijk) voor langere tijd zijn intrede gedaan. Wel hebben we na twee weken 3 dagen herfst gehad en ook nog 1 dag lente, maar uiteindelijk was het toch een aantal weken winter. Met alle gevolgen van dien! Op zich ben ik een echt wintermens. Ik zeg ook altijd: "zet mij maar op de Noordpool neer, dan heb ik het nog naar mijn zin." Het kan me niet koud genoeg zijn en de wereld ziet er prachtig uit als die wit is. Het enige grote nadeel (nou, ja er zijn er misschien wel meer.....) is dat je elke keer weer je auto onder een laag sneeuw vandaan moet toveren. Een garage is hier echt geen overbodige luxe. Het is voornamelijk erg vervelend als je er bij het opstaan niet op gerekend had en eigenlijk al te laat bent........ Naast die garage zijn waterdichte handschoenen ook een must! Maar goed, als je dan een paar minuten later door de witte wereld rijdt ben je het ongemak van auto krabben al lang weer vergeten. Want er zitten ook heel leuke kanten aan de sneeuw. Zo heb ik weer meerdere keren op de langlaufski's gestaan (en ben ook al weer meerdere keren plat op mijn snuffert gegaan) en ben ik net als de leerlingen in de pauzes de "akebakke" (heuvel waar je vanaf kunt sleeŽn) af gegaan. Leerkracht zijn is in deze gevallen absoluut geen verkeerd beroep: je kunt legitiem kind zijn!!
Na twee weken met redelijk wat sneeuw kregen we, zoals gezegd, 3 dagen herfst. De temperaturen stegen weer tot ver boven het vriespunt en de sneeuw verdween bijna geheel. Het maakte het rijden de berg over naar Namsos een stuk makkelijker, maar het was wel erg jammer. Zeker omdat het daarna wel weer koud werd, maar van sneeuw was eigenlijk geen sprake. Een dag heeft het gesneeuwd en dat was alles. Wel kregen we hiervoor in de plaats temperaturen tussen de - 10 en de -15 en volop zon overdag. Zalig!! (foto 1 en 2)

foto 1:

zon en sneeuw, wat meer kan een 
mens wensen?

Doordat het nu ook overdag langer licht is, lukte het me gelukkig om geregeld na schooltijd nog even lekker te gaan wandelen en te genieten van de zon. Na een aantal maanden geen zon gezien te hebben (niet omdat het zo donker was, maar omdat het continu bewolkt was), merkte ik dat ik duidelijk zon nodig had. 's Ochtends kreeg ik mijn eigen motor bijna niet gestart. Ook mijn collega's hingen in een stoel en we konden ons er slecht toezetten om iets te gaan doen. Gelukkig deed ik een project op school dat me veel energie gaf. 
Doordat het een aantal weken behoorlijk koud geweest was, was het water op het meer hier vlak bij mij (Kvernvikvatnet) helemaal dichtgevroren en konden we er op schaatsen. Als het helemaal stil was buiten kon je het ijs op het meer horen "donderen". Het kraakt niet, maar maakt een soort bulderend geluid vind ik. Een teken dat het ijs steeds dikker wordt.
Uiteindelijk heb ik niet op de schaatsen gestaan. Wel zijn ze geslepen, maar voorlopig liggen ze weer in de kast (tot volgend jaar?). De dag dat we met school zouden gaan schaatsen moest ik naar de ruggenschool in Namsos. Helaas! Of misschien wel niet? Door mijn rug ben ik behoorlijk bang om te vallen en de kans daarop op het ijs, met een kind aan elke hand, is natuurlijk erg groot. Ik denk dat het slim is dat ik het eerst weer eens alleen ga proberen, om weer dat gevoel te krijgen van hoe het is om op het ijs te staan.

foto 2: 

Mijn huisje (en auto) 
in de sneeuw  

De strenge vorst maakte ook dat er aan de bergwanden gigantische ijspegels hingen, er dikke lagen ijs als het ware de bergen bedekten en dat beekjes veranderden in prachtige ijsbeelden (foto 3).
In de winter (en zeker met deze temperaturen) is het van belang goed gekleed te gaan. Dit leren we de kinderen op school ook. Wollen ondergoed (tegenwoordig zo dun en zo goed dat het niet kriebelt), wollen sokken, wollen trui en een winddicht jack en een winddichte broek. Oh, ja en natuurlijk niet te vergeten een muts en wanten. In Nederland had ik eigenlijk nooit een muts op. Dacht meer aan mijn kapsel dan aan warme oren. Hier is het een absolute noodzaak en ik heb dagelijks een muts op. Zeker sinds ik weet dat het voorkomt dat je koude voeten krijgt. De warmte verlaat via je hoofd je lichaam. Om te voorkomen dat die snel verdwijnt is een muts van groot belang. Wisten jullie dat? Ook wordt aangeraden twee paar wanten aan te hebben. Of in ieder geval bij je te hebben, dan kan je droge aantrekken mochten de andere nat geworden zijn.

foto 3:

Een beekje is veranderd in
een prachtige ijsgrot

Voor school (als ik pleinwacht heb of de tijdelijke brug over moet) heb ik een "dress" (gevoerde overall) aangeschaft (foto 4). Winddicht en lekker warm. Het staat wat minder charmant en ik voel me echt zo'n Michellin-mannetje als ik hem aanheb. Maar het gaat erom het niet koud te krijgen en dat is toch het belangrijkste.
De week voor de voorjaarsvakantie (heet "wintervakantie" in Noorwegen) was het absoluut geen overbodige luxe. De temperatuur lag nog steeds tussen de -10 en de -15, maar het begon hard te waaien. De gevoelstemperatuur was daarmee tussen de -30 en de -40!! Toch even op de noordpool? Koud, maar als je je goed aankleedt en in beweging blijft heb je er geen last van. Ik heb dan ook volop genoten die week! Ook al bevroor het warme water in de kraan en moest ik 's ochtends al de houtkachel aansteken om het een beetje warm te krijgen. Wat mij betreft had dit nog wel even aan mogen houden!
De week voor de voorjaarsvakantie hadden we "vinteruke" (winterweek). Dat betekent dat we die hele week zoveel mogelijk buiten zijn en ons bezig houden met winteractiviteiten (schaatsen, langlaufen, etc.). Door de ijzige kou (en kinderen die niet warm genoeg gekleed waren) viel de winterweek nogal in het water. Dinsdag was het de bedoeling dat we de hele dag zouden gaan schaatsen. De helft van de kinderen is halverwege de dag opgehaald vanwege de kou. De andere helft heeft zich de hele dag vermaakt met curlen, ijshockey en een speurtocht.
Woensdag hebben we met de bovenbouw water in allerlei vormen gegoten en een kleurtje gegeven (met waterverf) en ze buiten gezet, zodat het kon bevriezen. Op donderdag zouden we gaan langlaufen, maar door de aanhoudende kou en wind (en de ervaring van de dinsdag daarvoor) vonden we het niet verantwoord om het door te laten gaan. In plaats daarvan hebben we de eerste twee uren gebruikt om (buiten) een burcht van ijs te maken, met de verschillende vormen. 

foto 4: 

Michellin-vrouwtje Andrea
(erg charmant zo'n "dress"!!) 

Inmiddels is het zo'n beetje lente. De eerste "hestehov" (klein hoefblad) is al gevonden, een teken dat de lente in aantocht is. De dagen zijn al weer behoorlijk wat langer en de zon warmt de wereld weer lekker op. De sneeuw is nu bijna helemaal verdwenen en het is zalig om niet meer na te hoeven denken over waar je loopt en of het misschien ook glad kan zijn. Ik heb bijna de neiging de spijkerbanden van mijn auto te halen, maar weet ook dat we nog best een staartje winter kunnen krijgen. En stilletjes wens ik dat ook wel een beetje. Ik heb het idee dat ik nog niet genoeg op de ski's gestaan heb. Ik wil eigenlijk nog een aantal keren de "lyslÝype" (de verlichte lÝype) doen en de heuveltjes (nou, ja -tjes?) op en vooral af. Ik heb dat nu nog maar twee keer gedaan en het gaat steeds beter, maar ik wil het allemaal kunnen  zonder ook maar 1 keer te vallen. Nu val ik halverwege de afdeling regelmatig en ga dan weer naar boven om het nog een keer te doen. Want ik moet en zal zonder vallen naar beneden komen. Hoezo volhardend?
Ik ben erg benieuwd of er nog sneeuw komt. Het zou wel raar zijn om midden in de lente nog ineens een pak sneeuw te krijgen. Maar je weet hier maar nooit. Dat is een van de nadelen van aan de kust wonen. Het weer is niet stabiel. De ene dag regent en stormt het, de volgende dag is het koud en ligt er sneeuw. Het is daarentegen ook een voordeel. In het oosten van Noorwegen kunnen  ze nl. sneeuw hebben van half oktober tot begin mei. En of ik daar nou op zit te wachten?
foto 5:

Uitzicht op Kvernvika en
Kvernvikvatnet

31 maart 2007
Inmiddels is het al weer 3 weken later. Het lukte me maar niet om dit dagboek af te schrijven. De ruggenschool vergt voornamelijk veel energie. Sinds half februari "zit" ik op de ruggenschool, samen met nog 7 andere rugpatiŽnten. Twee dagen in de week van 10.45 uur tot 14.15 uur. Soms eerst een uurtje theorie en dan training, op andere dagen de hele dag training. Wel met een half uurtje lunchpauze, maar toch. Het is zwaar en vermoeiend. Veel conditietraining gecombineerd met oefeningen om de spieren in zowel buik als rug te versterken. Er zijn echt dagen bij dat ik geen pap meer kan zeggen als ik thuis kom (laat staan dat ik zin en energie heb om een website in elkaar te draaien). De conditietraining hebben we zo nu en dan buiten en dat is zalig. Vorige week hebben we gevoetbald, in de sneeuw. We moesten voetballend een parcours afleggen, gedurende 4 minuten. Daarna 4 minuten rust. Nou, ja, rust? Meelopen/meejoggen met de andere die het parcours aflegde. Daarna weer 4 minuten vol aan de bak. En dat 4 keer! Dan mag je toch wel moe zijn aan het eind? Als toetje een partijtje rugby! Erg vermoeiend en af en toe kan ik de trainers ook wel de nek omdraaien! Zeker gisteren (vrijdag) toen we de trap naast een skischans 4 keer op moesten! Na afloop had ik bijna geen gevoel meer in mijn benen. Ik merk door deze trainingen dat ik wel een heel erg slechte conditie heb! Ondanks dat het erg vermoeiend is, vind ik het ook zalig om zo in beweging te zijn. Het is niet zo dat de pijn in mijn rug verdwenen is, maar ik heb het idee dat ik doordat ik een betere conditie heb, de pijn beter kan verdragen. Ook heb ik gemerkt dat het goed voor mijn rug is om in beweging te zijn en dat het niet schadelijk is. Ik doe nu oefeningen waarvan ik niet gedacht had dat ik die met mijn rug zou kunnen doen. De groep die we hebben is erg leuk en we lachen dan ook heel wat af (ook erg belangrijk!!). Na de pasen hebben we nog 1 week en dan is het afgelopen. We hebben al met zijn allen gezegd dat we nog wel 8 weken willen, maar ik geloof niet dat ze daar bij de afdeling fysiotherapie op zitten te wachten! Het is wel jammer, want door het met een groep te doen, ga ik net even verder en langer door dan ik gedaan had als ik alleen getraind had. De excuses om niet te gaan trainen zouden de overhand hebben. Ik hoop van harte dat ik dit trainen (in mijn uppie) door kan zetten en dat ik de conditie die ik nu heb kan behouden.
Doordat het weer nu weer wat beter is (de lente heeft volop zijn intrede gedaan, de winter laat zo af en toe nog een laatste stuiptrekking zien, maar dat stelt (gelukkig) niet veel voor), kan ik ook weer op de fiets naar school (zo'n 6,5 kilometer). Afgelopen  zaterdag een eerste poging gedaan, die eindigde met dat ik terug naar huis moest lopen, aangezien ik een lekke band had. Een punaise! Inmiddels is de band (door moi!) geplakt en vandaag heb ik de fiets weer opgehaald (lopen naar school, terug fietsen). Als dat geen training is weet ik het niet!

foto 6:

IJs op Salsvatnet.
Op de achtergrond de school.

Naast de ruggenschool ben ik druk bezig geweest (zowel mentaal als fysiek) met een goede vriendin van me hier uit Salsnes, Siv. Siv lag vanaf januari in het ziekenhuis. Ze had (al 1,5 jaar) kanker. In januari werden er uitzaaiingen gevonden in een nier. Ze werd geopereerd en verbleef vanaf die tijd in Namsos in het ziekenhuis. Ik bezocht haar elke dinsdag en vrijdag na de ruggenschool. Soms een kwartiertje, soms bijna 2 uur.
De eerste keer dat ik Siv ontmoette was op mijn eerste werkdag. Ze kwam tijdens een vergadering omdat ze graag op de eerste schooldag wilde vertellen aan de kinderen dat ze kanker had. Ze zei: " Hallo, ik ben Siv, ik heb kanker en ik ga dood". Ook prettig kennis te maken! Een rare gewaarwording, maar het was precies zoals Siv was: direct en recht voor zijn raap. Je wist wat je aan haar had. Dat wat ze zei meende ze ook. Ze heeft me regelmatig geholpen met dingen en we hadden eindeloze gesprekken. Soms heel serieus, maar ook met veel humor. Ook tijdens de bezoekjes aan haar in het ziekenhuis hadden we intense en diepe gesprekken. Maar 4 mensen op de hele wereld hadden de vorm van kanker die zij had. Chemokuren en bestraling zouden niet helpen, en ze wist dat ze zou komen te overlijden. Het was niet de vraag of, maar wanneer. Afgelopen zondag is ze overleden. Ik voel me zo egoÔstisch als ik zeg dat ik het zo oneerlijk vind dat me een goede vriendin is afgenomen. Het was een van de weinige mensen hier in Salsnes waar ik me echt verbonden mee voelde, en dan wordt zo iemand me afgenomen! Ik moet blij zijn dat ik zo'n uniek mens heb leren kennen. Ze was zo positief de hele tijd. Ik heb enorme bewondering voor haar en heb de afgelopen 3 maanden veel van haar geleerd. 
Gisteren is Siv onder grote belangstelling begraven.

foto 7:

de woeste golven (van ijs) op het Salsvatnet

Na zo'n bericht is het wel een beetje een raar om nu over het "koekjesfabriekproject" te beginnen, maar ik doe het toch.
Zoals gezegd had ik het vanaf januari druk met een koekjesfabriek. Na de kerstvakantie ben ik begonnen met een "story-line" ook wel een verhalend ontwerp genoemd. Dit is een manier van onderwijs waarbij je de kinderen meeneemt in een verhaal. Ze worden een deel van het verhaal. Ze zijn daardoor erg betrokken en gemotiveerd. Het leereffect is daardoor erg groot. Door bepaalde vragen te stellen, stuur je ze als leerkracht die kant op die jij wilt (en waardoor ze zoveel mogelijk leren), maar de kinderen hebben het idee dat ze het allemaal zelf bedacht hebben. In Nederland had ik al een paar keer een verhalend ontwerp gedaan (o.a. over de Vikingen) en elke keer was ik weer verbaasd hoe gemotiveerd en enthousiast de kinderen zijn. Echt fantastisch!
In een Nederlands tijdschrift voor het basisonderwijs had ik een artikel gelezen over een verhalend ontwerp over een koekjesfabriek. Ik heb het wat aangepast en na de kerstvakantie heb ik het geÔntroduceerd. Ik heb de kinderen verteld (en het laten zien) dat ik gelezen had over een klas die een koekjesfabriek gestart was. En dat ik dacht dat wij dat ook zouden kunnen. Dat was het enige dat ik hoefde te zeggen, daarna ging het eigenlijk vanzelf. Ik moest de leerlingen zelfs af en toe afremmen, zo enthousiast waren ze!! Als eerste moesten we een naam verzinnen en een logo maken. Met behulp van de bovenbouw werd de naam "Salsa Kjeks" bedacht (kjeks zijn koekjes in het Noors). Er werd een prachtig logo gemaakt (de kinderen weten nu wat een logo is). Bij de bankdirecteur (de directeur van de school) moesten we geld lenen en daar moest natuurlijk een brief voor opgesteld worden. De kinderen weten dus nu inmiddels hoe een nette brief eruitziet, maar hebben tevens (dankzij de spellingscontrole op de computer) geleerd dat je fabriek in het Noors met dubbel k op het eind schrijft (fabrikk). Het was echt fantastisch om te zien hoeveel de kinderen elke keer weer leerden. De eerste week had ik nog de illusie dat we maar 3 uur per dag zouden besteden aan de koekjesfabriek en dat we de eerste uren zouden besteden aan taal en rekenen. Maar al snel bleek dat we de hele dag (dagen) nodig hadden om het project rond te krijgen. De leerlingen vonden het natuurlijk geen probleem om geen taal en rekenen te hebben! Maar ze hadden niet door dat ze misschien nog wel meer met taal en rekenen bezig waren dan tijdens gewone dagen! Kaja zei wel aan het eind: "we hebben eigenlijk wel taal en rekenen gehad, maar het was meer een spelletje!" En dat is precies waar het bij verhalend ontwerpen om draait. Leren is een spelletje.
De kinderen hebben tijdens het project veel brieven geschreven. Naar de bankdirecteur, naar de burgemeester, naar een koekjesfabriek in Namsos en naar Kro Bellingwolde (mijn ouders die het op de site van de school gelezen hadden en koekjes wilden bestellen). Ook schreven ze voor de site van de school een soort dagboek.
Ze leerden afwegen, de hoeveelheid te verdubbelen, uit te rekenen hoeveel 1 koekje kostte, hoeveel we moesten maken voor de opening, hoeveel geld we uiteindelijk verdiend hadden etc. Ik was erg benieuwd of het enthousiasme dat ze in het begin hadden zou blijven, maar dat was geen probleem. Zelfs niet toen ze 80 doosjes moesten vouwen om de koekjes in te hebben. En daarna nog eens zo'n 90 voor de nabestellingen!

foto 9:

Salsvatnet met zijn ijsbergen.

Het project is eind januari afgesloten met een bezoek aan een koekjesfabriek in Namsos en uiteindelijk de officiŽle opening van de fabriek. We hadden posters gemaakt en uitnodigingen die bij iedereen in Salsnes in de brievenbus gedaan was. Meerdere inwoners zijn langs geweest om de koekjes te proeven en natuurlijk koekjes (4 verschillende soorten) te kopen. Janka, verantwoordelijk voor de reclame, had een brief geschreven naar de burgemeester om hem uit te nodigen de fabriek te openen (hij was door mij van te voren ingelicht, maar dat wisten (en weten) ze niet). En hij kwam! Even vanuit Namos (40 km) en daarna weer terug. Echt fantastisch en een mooie opsteker voor de kinderen! Ook een journalist van de regionale krant was aanwezig. De volgende dag stond er een paginagroot artikkel in de krant. Wat waren de kinderen trots (en de juf niet minder!). De burgemeester heeft eerst de fabriek officieel geopend. Daarna hebben de kinderen verteld over de fabriek en wat we allemaal gedaan hadden. Prachtig om te zien hoe zelfverzekerd en trots ze daar met zijn drieŽn stonden te vertellen over "hun" fabriek.
Daarna kon iedereen de koekjes proeven, koffie of limonade drinken en tot slot koekjes kopen. Binnen no time waren we uitverkocht en moesten we een bestellijst aanleggen. Gelukkig hadden we dat van tevoren al bedacht dus ze hoefden de lijst slechts in te vullen.
Inmiddels is het project afgesloten, nadat we alle bestellingen hadden afgewerkt. De plannen  voor wat we met het verdiende geld (NOK 1670, ca. 200 euro) gaan doen zijn gemaakt. Ik probeer elke keer of ik het niet kan besteden aan een reisje naar het zuiden, of een nieuwe mobiel, maar dat wordt niet goedgekeurd! Het geld gaan we besteden aan iets dat we met zijn vieren gaan doen: naar het zwembad in Namsos, daarna uit eten en tot slot naar de bioscoop. Dat wordt na de paasvakantie. Eerst moeten we een film uitzoeken waar we allemaal graag naartoe willen en dan kan de datum vastgelegd worden. Een mooie afsluiting van een prachtproject! Ik heb nu alweer zin om een nieuwe story-line te beginnen! Voor foto's en de verhalen over "Salsa Kjeks" klik hier.. Helaas zijn de verslagen in het Noors, maar ook de foto's tonen het grote enthousiasme.

foto 9:

Een oude boerderij in de sneeuw. Ergens tussen Salsnes en Kvernvika.

Vanaf vandaag is het paasvakantie. Ongeveer 1,5 week vrij. Een Noorse traditie is om dan "pŚ fjellet" (naar de bergen) te gaan om te gaan langlaufen. Dus dat doen we dan ook! Morgen ga ik Gina, een oud-cursist en vriendin, ophalen van het vliegveld. Net als vorig jaar gaan we naar Tolga. Deze keer niet naar de hut van een andere vriendin van ons, maar we verblijven 4 dagen bij vrienden van mij waar we ook vorig jaar twee dagen geweest zijn. Nu blijven we daar tot donderdag. Dan rijden we hier naartoe. Zondag vertrekt Gina weer. Ik hoop dat we veel op de ski's kunnen staan en mooi weer hebben. Ik kijk er zeer naar uit want ik heb deze winter weinig op de latten gestaan. Een beetje extra oefening kan geen kwaad!

Ik hoop dat het volgende dagboek niet zo lang op zich laat wachten, maar beloven kan ik niets!
Bedankt voor al jullie mailtjes en meeleven!

Tot de volgende keer!

Klem,

Andrea