Vikersund, 31-12-2011

Precies een jaar geleden schreef ik dagboek nr. 14. Heb het net even gelezen en het begin van dat dagboek had ik zo hier weer kunnen plakken. Van al die goede voornemens (vaker op de site schrijven, eerder mijn mails beantwoorden, niet snoepen etc.) is weinig terecht gekomen. En het goede voornemen van 2011 om me niet te laten leiden door alles wat ik nog van mezelf MOET doen? Ha, ha, grapje zeker? Misschien is dat wel het voornemen waar helemaal niets van terecht gekomen is en dat meteen in het vergeethoekje raakte toen het 2011 werd. Misschien dat ik het maar op mijn lijstje laat staan voor 2012.

Maar goed, genoeg over wat ik allemaal zou moeten, willen, kunnen doen. Laat ik het eens hebben over het afgelopen jaar. Het feit dat ik niet geschreven heb voor de site, wil niet zeggen dat er niets gebeurd is. Nee, het jaar stond weer bol van allerlei activiteiten. Een ervan was verhuizing nr. 10! Jawel, we hebben in 6 jaar tijd 10 verhuizingen meegemaakt. Of Henk, of ik, of wij allebei. We zijn experts geworden op het gebied van inpakken (en uitpakken), weggooien (nou, ja, er kan altijd nog meer weggegooid worden) en schoonmaken. Als we nou echt geen baan meer kunnen krijgen in Noorwegen (wat ik sterk betwijfel want in het onderwijs hebben ze altijd mensen nodig), kunnen we altijd nog een verhuisbedrijf gaan beginnen: ervaring zat!

OK, laten we bij het begin beginnen. In de voorjaarsvakantie ben ik bij alle scholen hier in de gemeente Modum langs geweest om mijn gezicht te laten zien. Ik had ook gewoon kunnen solliciteren, maar dacht dat het slimmer was dat mensen mij zagen en hoorden, zodat ze mijn cv niet meteen aan de kant zouden leggen ("weer zo'n buitenlander die slecht Noors spreekt...."). Tevens ben ik bij meerdere andere gemeentes hier in de buurt langs geweest om persoonlijk mijn sollicitatiebrief af te leveren. Vlak na de voorjaarsvakantie kreeg ik een telefoontje van de directeur van Solberg skole (ca. 35 min.rijden vanaf Vikersund). En dat in een gemeente waar ik niet mijn gezicht had laten zien! Helemaal verbaasd. Ze vroeg wanneer ik weer naar Vikersund kwam en of ik dan langs kon komen. Dat moest dus in een weekend, maar dat vond ze geen probleem. Een paar weken later kreeg ik bericht dat ik aangenomen was. Leuk, maar ook HELP!! Nu werd het dan toch echt. Nieuwe school, nieuwe collega's en nieuwe klas. En dat betekende ook afscheid nemen van mijn oude klas die ik 3 jaar gehad had, en afscheid nemen van het Kvernsteinspark. En dat was geloof ik nog het moeilijkst.
Nu moet ik natuurlijk eerst even uitleggen wat het Kvernsteinspark is, anders snappen jullie niet waarom het zo moeilijk was daar afstand van te nemen. In de plaats Hyllestad (waar de school staat) werden in de Vikingtijd (en later ook nog) molenstenen uit de bergen gehakt. In het hele landschap zijn sporen te vinden van deze "industrie" (foto 1), zowel in de vorm van "afvalbergen" als kapotte molenstenen.

foto 1:
Sporen in het landschap bij Hyllestad van molensteenproductie in de Vikingtijd.

Sinds een aantal jaar is er een klein openluchtmuseum (foto 2) opgericht waar bezoekers in de zomer een rondleiding door het terrein kunnen krijgen en "kvernsteinsbrød" (molensteenbrood) kunnen eten. Gedurende het hele schooljaar is het museum in gebruik door klas 8 (tweede klas middelbare school). Ze zijn daar ca. 3 uur in de week (ongeacht weersomstandigheden, dan moeten ze zich maar goed kleden) en leren molenstenen hakken (foto 3), smeden, brood bakken, koren malen, oude handwerktechnieken uit de Vikingtijd en ze leren om gasten te gidsen in het park. Niet alle leerlingen leren hetzelfde, ze mogen (gedeeltelijk) kiezen waar ze het liefst willen zijn. De eerste 4/5 weken gaan ze alle technieken langs en dan mogen ze kiezen. Een aantal kiest heel bewust voor het gidsen, terwijl anderen zich veiliger voelen in de smederij. Maar tenslotte zullen ze allemaal bezoekers moeten vertellen wat ze doen en hoe ze het doen. Een prachtig project waar ik 3 jaar geleden toen ik in Hyllestad begon, ingegooid ben. Had geen idee wat het was, maar ik had geluk dat mijn collega Torbjørn (in het begin zeer sceptisch: wat moet zo'n Nederlandse vrouw hier?) mij de tijd gunde om in het project te groeien en mijn eigen stempel te drukken op het geheel. Toen ik stage liep in Nederland op een school had ik een project over de Vikingen en naar aanleiding daarvan had ik een boek op de kop getikt in Denemarken dat heel praktische tips had over bijv. hoe ze weefden en hoe zo'n weefgetouw eruit zag. Met het boek onder mijn arm toog ik naar Torbjørn die gelijk enthousiast werd en een weefgetouw in elkaar zette. Zelf mocht ik de draden spannen (wat een k**werk!), gelukkig kreeg ik hulp van Pixie een vrijwilligster die helemaal "kvernsteingek" is. Uiteindelijk ben ik veel gaan lezen en heb nieuwe technieken geleerd en geintroduseerd, zoals naaldbinden, kaartweven, spinnen op de handtol en "slyngestokker". Zal een andere keer uitleggen wat dit allemaal is en meer vertellen over het Kvernsteinspark (met meerdere foto's).
Een fantastisch project dat kinderen veel leert over de plaatselijke geschiedenis, maar dit ook leert over te brengen aan anderen door middel van praktisch werk. Kinderen die niet goed zijn theoretisch zie je hier helemaal opbloeien en dat is voor mij onderwijs.

foto 2:

Het Kvernsteinspark

Drie jaar lang heb ik daar "onderwijs" mogen geven, met veel plezier. Soms erg koud als het min 20 was, maar door goede kleding maakte dat niet uit. We hebben wel eens voorgesteld of we niet naar school zouden gaan, maar daar wilden de kinderen niets van weten! Als je het hebt over motivatie......! Het Kvernsteinspark was zo'n beetje mijn kindje en dat is moeilijk loslaten. De laatste dinsdag in het park was een achtbaan aan gevoelens. Mijn ouders waren die dag mee en kregen een uitgebreide rondleiding en konden zien hoe belangrijk dit project voor mij (en de leerlingen) was. Aan het eind van de dag kreeg ik van de leerlingen allerlei cadeautjes, waaronder een zelfuitgehakte molensteen, en lieve woorden. Van mijn collega Torbjørn kreeg ik een prachtige vaas (hij heeft ook een werkplaats waar hij dingen uit steen maakt) met een Vikingschip erop. Tranen met tuiten, ik had helemaal geen zin om te stoppen!! Meer tranen kwamen er toen ook nog klas 9 (3e klas middelbare school) langs. Deze klas was het jaar daarvoor in het park geweest en die had ik dus ook daar lesgegeven. Zij wisten dat het mijn laatste dag in het park was en wilden afscheid van me nemen! Dat maakt indruk! Van dezelfde klas kreeg ik nu vlak voor de kerstvakantie een uitnodiging om naar hun kerstbal te komen (ging helaas niet, maar het idee dat ze me daar graag wilden hebben, geeft een goed gevoel).

 

foto 3:

Leerlingen hebben deze molensteen en dit kruis gehakt.

 

Die laatste dinsdag was een dag van afscheid nemen. Na het afscheid in het Kvernsteinspark was er een bijeenkomst met collega's waar afscheid genomen werd van alle mensen die na de zomervakantie niet meer terug zouden komen. Waaronder ik dus. Het tranendal was daar (gelukkig) minder, aangezien dit om collega's ging (en de directeur) waar ik toch wat minder mee had. OK, er zijn wel collega's die ik mis, maar dat afscheid kwam later pas. Met de directeur kon ik het wat minder goed vinden en ik moet zeggen dat ik haar dan ook absoluut niet mis. Ze heeft totaal andere ideeën dan ik en zij was niet zichtbaar aanwezig op school en dat vond ik niet kunnen. Heb er met haar over gepraat, maar het kwam niet over. Dus dat leverde (zeker het laatste jaar) veel frustraties op.
's Avonds was er nog een afsluiting met ouders en leerlingen van mijn klas. Daar zag ik erg tegenop. De leerlingen begonnen met het zingen van een eigengemaakt lied over mij. Ja, houd het dan maar droog! Zelfs meerdere ouders zaten te janken! Daarnaast waren er wat toespraken, kreeg ik van mijn directe collega's een fotoboek en uiteindelijk kreeg ik van alle ouders en leerlingen een "handkvern", een handmolen die mijn collega Torbjørn gemaakt had (en niet goedkoop is). Tranen met tuiten! En dat hield niet op toen de ouders aan het eind van de avond één voor één afscheid van me namen. Velen met tranen in hun ogen. Een dag vol emoties en indrukken en het was goed dat mijn ouders er die dag bij waren, zodat we er nog (meerdere dagen) over na konden praten.
Ik mis Hyllestad en Dale. Ik mis het landschap, het kvernsteinspark en de leerlingen. Ik mis de contacten die ik gelegd heb en die ik graag had willen voortzetten. Maar ik weet ook dat het belangrijk is dat we beiden een baan hebben en dat we daardoor toch wat meer richting Oslo moesten. Toch verlang ik nog naar een plek met wat minder mensen om me heen en naar een project zoals het Kvernsteinspark. Wie weet wat er in de toekomst nog gaat gebeuren......

Terwijl ik mijn laatste dagen draaide op school waren mijn ouders in Dale bezig met pakken en met schoonmaken. Fantastische hulp, die maakte dat ik op tijd klaar was toen de verhuiswagen voorstond. Met hulp van mijn buurman en wat van zijn leerlingen, stonden alle spullen binnen een half uur beneden en kon de verhuiswagen meteen vertrekken. De volgende dag kon Henk mijn spullen in ontvangst nemen. Mijn ouders vertrokken die avond richting Vikersund en hielpen daar met uitpakken.
Ik bleef nog een dagje langer om het laatste schoon te maken en nog een allerlaatste "tur" (tocht) in het imposante fjordenlandschap te maken (foto 4).

foto 4:

Uitzicht op Dale i Sunnfjord vanaf Jarstadheia (584 m.)

Een groot deel van de vakantie ben ik bezig geweest om van 2 inboedels weer 1 inboedel te maken, en een vaste plek voor dingen te vinden. Een heel karwei. Nog steeds ben ik dingen "kwijt", weet gewoon niet meer waar ik het allemaal neergelegd heb!
Deze vakantie hebben we veel bezoek gehad, zowel van Noren als van vrienden/bekenden uit Nederland. Ontzettend leuk, al moesten we helaas tegen sommigen zeggen dat het deze keer niet uitkwam, ook omdat we weer aan het werk moesten en ik tijd nodig had (zeker de eerste weken) om 's avonds en in het weekend bij te komen.
Ook ben ik nog met Inge, een zeer goede vriendin uit Zwitserland, een weekje gaan toeren in het fjordengebied. Ik moest haar natuurlijk het Kvernsteinspark laten zien, en ook hebben we een boottocht over de fjorden gemaakt (foto 5). Het weer zat niet echt mee, maar toch hebben we veel dingen kunnen doen en gezien. Ik heb zelfs twee keer in de fjord gezwommen! De eerste keer viel het water nog wel mee (we zaten wat verder de fjord in, dus het water was wat warmer), de tweede keer was van echt zwemmen geen sprake, de kou van het water benam me de adem, dus ik stond binnen no-time weer op het vaste land! En Inge maar lachen! Ja, ik was zo stom geweest om te beloven dat ik nog een keer zou gaan zwemmen, en dat wat je belooft moet je doen.....

foto 5:

De Nærøyfjord

Ik heb tijdens deze reis ontzettend veel foto's genomen, die ik allemaal graag aan jullie zou willen laten zien. Een aantal foto's kun je zien als je hier klikt.
Zalig om er even uit te zijn en weer even terug te zijn in dit mooie deel van Noorwegen.

Vlak voor Inge kwam werd Noorwegen opgeschrikt door een bomexplosie in Oslo en de schietepisode op Utøya. Ik reed nietsvermoedend naar de winkel toen ik op de radio hoorde dat er een bom was afgegaan bij de regeringsgebouwen. Niet te geloven, en dat in Noorwegen! Op de terugweg hoorde ik dat er op Utøya geschoten werd. Thuisgekomen vertelde ik aan Henk dat er een bom afgegaan was in Oslo en "dat er in de buurt geschoten werd". Als geëmigreerde Nederlander mis je dan toch dat stukje "geschiedenis" dat de Noren wel hebben, want alle Noren wisten wat Utøya was en dat daar de jeugd van de Arbeiderparti elk jaar hun kamp hebben. Uiteindelijk werd duidelijk wat Utøya was en dat het eiland op nog geen 15 kilometer hemelsbreed van Vikersund ligt. Eng dichtbij dus. We hebben er niets van gemerkt, maar er waren wel veel mensen uit deze omgeving betrokken bij het reddingswerk. Meerdere dagen zat ik gekluisterd aan de televisie, vol ongeloof dat zoiets in Noorwegen kon gebeuren! De saamhorigheid van de Noren na deze gebeurtenis heeft voor ons nogmaals bevestigd dat dit het land is waar we willen wonen, met deze mensen. Het is fantastisch hoe de Noren gereageerd hebben, met liefde in plaats van haat. Het heeft een enorme impact gehad op de Noren, maar de manier waarop ze ermee omgegaan zijn is prachtig en heeft me zeer geëmotioneerd. Ook ik heb meegelopen in de rozenoptocht en heb een paar weken na het gebeurde in Oslo in en bij de Domkerk alle bloemen en briefjes/tekeningen gezien. Zeer indrukwekkend. Nog steeds hoor en lees je veel over met name wat er op Utøya gebeurd is. Het raakt me diep als ik denk aan al die jongelui die doodsangsten hebben uitgestaan. Hoe pakken ze hun leven weer op en wat doet dit verder met hun? Het is je niet voor te stellen wat zij meegemaakt hebben.

Half augustus begon ik op mijn nieuwe school. Een school met 520 (!) leerlingen. Ik heb klas 2A (groep 4). Daarnaast zijn er nog 3 tweede klassen. Ik heb veel collega's waarvan ik inmiddels het gezicht ken, maar nog niet de naam. Heel frustrerend en ik weet eigenlijk nog steeds niet of ik zo'n grote school wel leuk vind. Bij het sollicitatiegesprek had ik het al aangegeven, maar wilde het toch proberen. Ben er nog niet uit wat ik nou eigenlijk vind. Mijn klas bestaat uit 19 leerlingen, waarvan meerderen met een eigen verhaal. Vorig jaar hebben ze een leerkracht gehad die de touwtjes niet zo in handen had en die rotzooi mag ik nu opruimen. Een uitdaging, zei de directeur. Maar of ik nou op zo'n uitdaging zit te wachten? Ik ben de afgelopen maanden meer bezig geweest met structuur, duidelijke regels en grenzen aanbrengen en opvoeden, dan dat ik heb lesgegeven. Dodelijk vermoeiend en het geeft niet echt voldoening. Bijna dagelijks heb ik een strijd met een leerling die ik af en toe de klas uit moet dragen. Ach, ja, het houdt het spannend....... Gelukkig ben ik nog elke keer als winnaar uit de strijd gekomen! Ik merk wel dat ik op de goede weg ben en zie ook wel verbetering, maar er is nog een lange weg te gaan. Misschien wil ik het wel te snel. Gelukkig heb ik nu 1,5 week vakantie om de accu weer een beetje op te laden. Over 8 weken is het al weer voorjaarsvakantie en zo tellen we de weken af naar de zomervakantie. Dat houdt me op de been zullen we maar zeggen.

Zijn er nog leuke dingen? Oh, ja, hoor. Ik ben bijvoorbeeld bij een Vikinggroep gegaan. Een groep mensen die zich bezighoudt met Vikinghandwerk. Een schot in de roos zullen we maar zeggen. Zo kan ik een beetje de sfeer van het Kvernsteinspark (en de Vikingen) herbeleven. Deze groep heeft zelfs twee jaar geleden een handmolen van Torbjørn gekocht! De eerste keer dat ik deelnam voelde het echt als thuiskomen. Mensen met dezelfde interesses als ik en dat geeft energie!
Verder geniet ik van ons eigen huis en het feit dat we niet elke vakantie meer onderweg zijn naar ons andere huis. Dit was de eerste kerstvakantie dat zowel Henk als ik thuis konden blijven en niet op rit hoefden om de ander of onze kerstspullen te bezoeken. Wel ben ik in de herfstvakantie een paar dagen in Hyllestad geweest en heb mijn oude klas bezocht, die een week later pas vakantie had, en natuurlijk het Kvernsteinspark. De rit naar Hyllestad was prachtig met alle herfstkleuren (foto 6).

foto 6:

Herfstkleuren

Eind augustus ben ik met 18 klederdrachtgeïnteresseerde dames 4 dagen naar Nederland geweest. Voor Norsk Folkedraktforum, een vereniging voor klederdrachten, heb ik een studiereis naar Staphorst en Spakenburg georganiseerd. Zeer succesvol. Alles liep volgens plan en de dames hebben de tijd van hun leven gehad. Zeker toen we een stoffenwinkel in Staphorst bezochten! Ze gingen helemaal uit hun dak! De eigenaar van de winkel zei, toen we ver na sluitingstijd vertrokken: "U mag nog wel een keer terugkomen met zo'n groep!".
We hebben veel gezien van de nog levende klederdrachten van Nederland. In Noorwegen is er niemand meer die dagelijks in klederdracht loopt. Alleen bij speciale gelegenheden, als nationale feestdag (17. mai), bruiloft, doop, hebben de Noren een klederdracht aan. Voornamelijk vrouwen en meisjes, maar er zijn ook steeds meer mannen die in klederdracht gaan. Veel meisjes krijgen als ze hun belijdenis (konfirmasjon) doen een klederdracht. De Noorse dames vonden het fantastisch om op de markt en in de winkel vrouwen in klederdracht tegen te komen. We hadden een vol programma, maar het was geslaagd. Ik was wel helemaal kapot na die vier dagen, maar het was het waard. Naast klederdrachten bekijken, hebben we ook een molen bezocht en hebben we de laatste dag een rondvaart in Amsterdam gemaakt. Voor het blad "Bunad" heb ik net twee artikelen geschreven over deze reis. Het tweede artikel verschijnt begin 2012. Ben benieuwd. Voor datzelfde blad heb ik in augustus 2010 model gestaan. Ik in Spakenburger klederdracht en mijn buurvrouw Aud uit Dale i Sunnfjord in Staphorster klederdracht. Een hele belevenis! foto 7.

foto 7:

In Spakenburger klederdracht

 

Foto: Eva Brænd

 

Verder ben ik in september nog een week naar Denemarken geweest. Daar volg ik sinds vorig jaar een cursus in het maken van een klederdracht. Deze cursus duurt 6 jaar en is elk jaar een week. In die week leren we veel verschillende technieken. Ook al zijn we van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat in de weer, het is een weekje vakantie. Zalig! Ik kijk nu al weer uit naar volgend jaar. In het begin van elke week is het weer even lastig om aan het Deens te wennen, maar aan het eind van de week is het al weer een stuk makkelijker om te volgen. Niet dat ik alles versta, maar dat doen de Noren ook niet, en er is 1 troost: de Denen snappen mij ook niet altijd als ik Noors praat!

Met onze viervoeter, Charlotte, gaat het uitstekend. Ze heeft enorm genoten van het buitenzijn en de lange dagen afgelopen zomer. Kwam thuis om te eten en vertrok dan weer. Nu het kouder is buiten en donkerder blijft ze meer binnen en gaat alleen naar buiten om haar behoeften te doen. Ze is echt Henk zijn kat. Dat wat ik met Doerak had, heeft Henk met Charlotte en dat kan ook niet anders nu ze een jaar met zijn tweetjes in dit huis gewoond hebben. Ik voel me soms net een indringer, maar Charlotte is nu ook wel aan mij gewend. Ik sluit af met een foto van Charlotte en wens jullie allemaal een goed, gezond en avontuurlijk 2012!

foto 8:

Charlotte