Vikersund, 27 december 2012

Elke keer als ik weer met mijn website bezig ga, zit ik vol ideeën waar ik over wil en zal schrijven. Het enige moeilijke is dan om een eerste zin te bedenken. Elke keer weer zit ik minuten lang naar het lege scherm te staren en te bedenken hoe ik in hemelsnaam dit dagboek zal starten. Soms doe ik nog even een spelletje, check mijn mails, surf op internet voor ik mezelf bij mijn nekvel pak en eindelijk de eerste alinea typ. Maar nu ben ik dan toch gestart!
Na mijn vorige verhaal heb ik veel positieve reacties gekregen, zowel op mijn verhaal als op mijn brei/naaldbindprojecten. Mijn hartelijke dank! En even ter verduidelijking: al heb ik nog geen (internet)winkeltje, ik neem wel bestellingen aan! Kan geen garantie geven wanneer het af is, maar daar kunnen we altijd over praten. En over de prijs worden we het ook wel eens!
Inmiddels genieten Henk en ik van de kerstvakantie. Ook aan deze vakantie was ik weer hard toe. Na mijn luchtweginfectie in november is het even goed gegaan tot begin december, maar toen brak een verkoudheid uit, die helaas nog steeds niet over is. Ik ben nu al een tijdje bezig mijn immuunsysteem te versterken met al wat maar mogelijk is (visoliecapsules, vitamine D, vitamine C, etc), maar het wil nog niet zo vlotten. Of wil mijn lichaam mij iets duidelijk maken..............? Dodelijk vermoeiend is het in ieder geval wel, zeker in december met al zijn kerstdingen. De decembermaand is hier in Noorwegen altijd een drukke maand op school. OK, je kunt het zo druk maken als je zelf wilt natuurlijk, maar ik vind het leuk om toch wat kerstsfeer aan te brengen. Zoals je kon lezen in het vorige dagboek zat ik toen druk kerstballen te breien. Het plan was om er 24 te breien, 1 voor elke dag in december, tot en met 24 december, kerstavond, de belangrijkste dag in Noorwegen. Ik had een plan B, zoals ik schreef, maar dat was gelukkig niet nodig, want ik heb ze allemaal af gekregen (ah, daarom had ik die luchtweginfectie!). Allemaal met een ander motief (foto 1). Aan het eind kon ik geen gebreide kerstbal meer zien!

foto 1: een aantal van de kerstballen

Op 3 december (1 en 2 december waren in het weekend) kreeg de klas een brief van de kerstkabouter (een erg ondeugende kabouter die soms wel eens dingen verstopt, vergeet etc, net als Zwarte Piet). Daarin schreef hij dat zijn vrouw (Nissemor) 24 kerstballen had gebreid, voor elke dag één. Na meerdere malen tellen bleek dat we er maar 23 gekregen hadden. Waar kon die laatste kerstbal nou zijn? Zo begon het mysterie van de laatste kerstbal. De kinderen konden niet wachten met het terugschrijven van een brief naar Nissen (de kabouter) en zaten samen of alleen gemotiveerd een uur te werken. Prachtig! Elke dag waren ze nieuwsgierig of Nissen al iets teruggestuurd had. Elke dag kregen we wel een brief van Nissen (soms verstopt, soms had hij een vreselijke rotzooi gemaakt), maar het duurde een aantal dagen voor we bericht kregen over de laatste kerstbal. Het bleek uiteindelijk dat Nissen deze waarschijnlijk op weg naar school verloren had. Bleek dat een kunstschilder de bal gezien had, de locatie snel op één van zijn schilderijen had geschreven. Maar de kunstschilder was niet tevreden met het portret, had het in meerdere stukken geknipt en weggegooid. Gelukkig kregen we in volgende brieven te weten dat Nissemor druk op zoek was naar deze stukjes en ze naar ons op zou sturen. Elke dag was er een aantal leerlingen dat een brief van Nissemor kreeg en een stukje schilderij. Gezamenlijk (wat een samenwerking!) werd het schilderij in elkaar gepuzzeld. Maar er ontbrak 1 stukje, misschien wel het belangrijkste stukje. De laatste schooldag voor de kerstvakantie kregen we gelukkig het laatste stukje. De puzzel was compleet, maar waar was nu die aanwijzing? Aangezien we een keer met een GPS (en lengte- en breedtegraden) hadden gewerkt, en een geocach (zie voor uitleg: www.geocaching.com) gevonden hadden, zag een aantal leerlingen dat op het laatste puzzelstukje coördinaten stonden. Als we die nou eens in de GPS zouden zetten? (mazzel dat ik hem die dag bij me had.........). Met zijn allen, en elkaar afwisselend, liepen we met de GPS in de hand in de richting die het kompas aanwees. Door muren heenlopen was wat moeilijk, maar uiteindelijk ontdekten we dat we bij de buitenschoolse opvang moesten zijn. Daar vonden we na even zoeken de laatste kerstbal. Met grote zorg werd de bal teruggedragen naar het klaslokaal alwaar hij opgehangen werd. Mysterie opgelost!

Ik heb enorm genoten van dit project. Ja, het brengt extra werk met zich mee, maar ik zie ook wat het oplevert: gemotiveerde leerlingen, die niet kunnen wachten om een brief te schrijven en daarmee dus puur met Noors bezig zijn! (Andrea, hoe schrijf je ......?). Leerlingen die samenwerken, leerlingen die nu (al) weten wat lengte- en breedtegraden zijn. Leerlingen die ineens veel netter schrijven en veel meer tijd besteden aan een tekening en het kleuren ervan, want het is voor Nissen! En dat geldt voor alle leerlingen, zowel de sterke als de zwakke. We hebben nog wel even een discussie gehad of Nissen echt bestond. Sommigen dachten dat ik het was en dat ik al die ballen gebreid had (ja, hallo, denken jullie nu echt dat ik daar tijd voor heb?), anderen geloofden heilig in Nissen. Toen ik de leerlingen die niet geloofden vroeg waarom ze niet geloofden in Nissen, antwoordden ze dat ze er nog nooit één gezien hadden. OK, maar indianen dan, bestaan die? Ja, was het volmondige antwoord. Maar heb je er wel eens één gezien dan? ............

foto 2:

Zon en sneeuw, een prachtige combinatie!

Steeds meer merk ik dat hier mijn hart ligt. Door middel van een storyline kinderen betrekken bij een verhaal, zij "bezitten" het verhaal, waardoor de motivatie omhoog gaat en ze meer leren. Ik ben dan niet degene die ze die kennis bijbrengt, maar dat doen ze zelf. Elke keer ben ik weer verbaasd over hoe goed deze methode (voor mij en mijn leerlingen) werkt! Afgelopen voorjaar hadden we een storyline over ons zonnestelsel. Ik vertelde ze over André Kuipers en vroeg me af wat hij nou allemaal mee zou hebben de ruimte in. En dat het me ook wel leuk leek. Goh, zouden we niet op ruimtevaart kunnen gaan. En zo begon ons ruimteavontuur. Eerst werden we gelanceerd (skibroek en jack waren het ruimtepak, muts de helm en de rugzak was onze zuurstoftank). De aarde werd steeds kleiner en uiteindelijk kwamen we op de maan terecht. De kinderen vonden veel info over de maan, dat ze aan elkaar vertelden. Uiteindelijk hebben we zo ons hele zonnestelsel bezocht. Op sommige planeten konden we niet landen, want dat waren gasplaneten (zelf door de kinderen gevonden) of ze lagen te dicht bij de zon. Ook moesten we oppassen voor de asteroïdengordel die tussen Mars en Jupiter ligt. Na een paar weken schreven we een brief naar huis waarin we onze terugkomst op aarde aankondigden. Om dat heugelijke feit te vieren nodigden we ouders uit om de landing bij te wonen en te horen wat we allemaal beleefd hadden.
Aangezien de meeste ouders hier beiden fulltime werken, had ik niet op een grote opkomst gerekend zo midden op de dag. Tot ik de deur van het lokaal opendeed: 26 ouders (van 19 leerlingen) en de directrice van de school! Was ik tijdens het oefenen nog even bang dat de leerlingen zich niet zo lang zouden kunnen concentreren, tijdens de echte presentatie ging het fantastisch! Een trotsere juf kun je je niet voorstellen! (foto 3)

 

 foto 3: Emilie en Hedda vertellen over één van de planeten die we bezocht hebben

(met toestemming van de ouders/med tillatelse av foreldrene)

Een directe collega van mij vindt het maar niets dat ik dit doe. Ten eerste wil ze dat we alles hetzelfde doen, wat mijns inziens niet kan want ik ben haar niet en zij mij niet. En mijn klas is de hare niet. En ten tweede heeft ze duidelijk laten blijken dat ze storyline haat. Maar ze hoeft het niet te doen! Als de leerlingen maar hetzelfde leren, de manier waarop maakt volgens mij niet uit. En laat mij dan lekker mijn gang gaan! Volgens mij ziet ze op tegen de hoeveelheid werk die het meebrengt en ze is waarschijnlijk bang dat de ouders van de leerlingen in haar klas ook eisen dat zij dit gaat doen. En daar heeft ze geen zin in. Maar ik blijf gewoon mijn lijn volgen, daar voel ik me wel bij en geeft mij energie. En wat is nou beter dan een gemotiveerde leerkracht?

Maar goed, eigenlijk had ik helemaal niet gepland om hier over te schrijven. Ik wilde het mysterie van de laatste kerstbal beschrijven en daarmee aangeven waar ik in december in de klas onder andere mee bezig ben (naast elke dag een stukje lezen uit een kerstboek, de adventskaarsen aansteken, kerstwerkjes maken, en een kerstdienst bijwonen). Maar als ik eenmaal bezig ben met iets waar ik enthousiast over ben, kan ik niet stoppen. Ik merk dat het mij zelf veel energie geeft. Niet alleen als ik er daadwerkelijk mee bezig ben (als ik zie wat het met leerlingen doet), maar ook als ik het zo op schrijf. Een teken dat ik hier misschien meer mee moet gaan doen.

foto 4:

Aan de tractor is te zien hoeveel sneeuw er de afgelopen maand gevallen is!

 

Ik wilde ook wel wat schrijven over mijn visie op onderwijs, maar allereerst, en voornamelijk, over de hoeveelheid sneeuw die wij hier inmiddels hebben (foto 4). De eerste sneeuw van oktober was ongeveer na 1,5 week verdwenen. Wel jammer, maar we hoefden niet lang te wachten op de nieuwe lading. Eind november, in de nacht van 26 op 27 november viel er ca. 50 centimeter sneeuw. Dat was wel even slikken toen we 's ochtends vroeg naar buiten keken. Op tijd naar je werk moeten en 50 centimeter sneeuw gaan niet goed samen! En zeker niet als de temperatuur net onder het vriespunt ligt en de sneeuw daardoor erg zwaar is. Na een uur met zijn tweeën sneeuw schuiven hadden we een pad van de garage naar de weg "gegraven", ongeveer 75 meter. Ik kwam net op tijd op school aan. Wij hadden in ieder geval genoeg training voor die dag gehad! Diezelfde dag viel er nog een paar centimeter bij, maar gelukkig was toen onze buurman, met sneeuwfrees (!) wakker en had het pad geveegd. Door de vele sneeuwval viel de stroom regelmatig uit en we ontdekten dat een elektrische garagedeur misschien toch niet zo slim is.....
De afgelopen weken is er nog meer sneeuw gevallen, ik denk in totaal wel 1 meter. Gelukkig niet van die zware sneeuw, maar superlicht. Een stuk makkelijker schuiven! Dat de sneeuw zo licht was had te maken met de temperatuur die fors onder 0 lag. Zelfs meerdere dagen tussen  -15˚ en -20˚! Dat lijkt heel koud, maar het is een droge kou. Dezelfde temperatuur in Nederland voelt veel kouder aan. Ik geniet enorm als het zo koud is. Je kunt je er op kleden en met zon erbij is het prachtig. Ik kan het dus niet laten om jullie meerdere foto's te laten zien. Kan ook niet stoppen met fotograferen als de zon schijnt. Het is zo mooi! En de sneeuw maakt ook dat het veel lichter is buiten. (foto 5 - 9 )

foto 5:

Ons huis door sneeuw omgeven.

Ondanks dat we al een maand veel sneeuw hebben, hebben we pas vandaag (28 december) voor het eerst op de latten gestaan. Als we aan het werk zijn lukt het ons niet om na het werk nog "even" te gaan langlaufen. Nu in december wordt het rond half 4 donker. Mij lukt het nooit om voor half 3 thuis te zijn, aangezien ik tot minimaal 2 uur op school moet zijn. Het is dus nog even wachten tot het weer langer licht is, zodat we ook na schooltijd even op de ski's kunnen.
Vandaag hebben we ongeveer 1,5 uur gelanglauft. Even buiten Vikersund heeft de sportvereniging een "løype" (skisporen) opgereden. Langs de weg is een parkeerplaats aangelegd waar je 20 kr. voor betaald. Aan de ene kant van de weg ligt een vrij vlakke løype over weilanden, aan de andere kant van de weg een løype met nogal wat (steile) hellinkjes naar een skihut. Die tocht is ongeveer 8 km. Ik heb vorig jaar daar een deel van gedaan, maar het werd donker dus ik moest omkeren. Leuk die hellinkjes, maar de hellinkjes af vind ik nog steeds een uitdaging. Bergje op gaat makkelijker. Ik krijg teveel vaart als ik naar beneden ski en vind het moeilijk om te remmen. Ook een bocht op weg naar beneden is spannend. Volgens een collega van mij volgen je ski's gewoon de løype. Nou, volgens mij heeft ze dan toch echt andere ski's dan ik heb! Die van mij gaan alleen maar rechtdoor!

foto 6:

De natuur in wintertooi.

Henk en ik hebben vandaag de ronde over de weilanden gedaan. Het was koud (-10˚), maar met wollen ondergoed en winddichte jassen was het prima uit te houden, en je krijgt het vrij snel warm bij het langlaufen! De zon scheen een beetje, maar was niet echt warm.
Henk langlauft nog niet zo lang en meestal  is hij wat langzamer dan ik. Behalve vandaag! Door mijn verkoudheid is mijn conditie tot onder het nulpunt gedaald en hing ik hijgend achterop. Doodop en vreselijk gefrustreerd dat het deze keer zo zwaar was. Morgen gaan we misschien weer langlaufen en ik hoop dat het dan wat beter gaat. Ik hoop zo ook mijn conditie weer wat op peil te brengen. Met collega's heb ik afgesproken om na de vakantie elke woensdag te gaan langlaufen in de buurt bij school. Een mooie stok achter de deur. Wie weet vertelt die ene collega mij ook nog het geheim van haar (met de bochten meegaande) ski's!

foto 7:

Henk op de ski's aan het begin van onze tocht.

 

Nog even over school en mijn visie op onderwijs. In november kreeg ik bezoek van een studente special educational needs uit Nederland, Leonie. Via deze site had ze contact met mij opgenomen en heeft uiteindelijk 3 dagen op school meegelopen. In Noorwegen hebben ze niet of nauwelijks scholen voor speciaal onderwijs. Alle kinderen gaan naar dezelfde school en hebben dan een assistent en/of les in kleine groepjes. De eerste jaren dat ik in Noorwegen les gaf vond ik dat een prachtig idee. In je eigen omgeving blijven, niet een lange autorit naar school, vriendjes hebben die op dezelfde school gaan, en andere kinderen leren rekening te houden met kinderen die bijvoorbeeld een handicap hebben. Kinderen met een handicap, leermoeilijkheden of probleemgedrag worden hier niet "weggestopt". Een nobele gedachte die in sommige gevallen redelijk kan werken. Nu ik een aantal jaren heb lesgegeven nijg ik toch meer naar de andere kant. Ik heb het gevoel dat ik leerlingen met een rugzakje niet het (aangepaste) onderwijs en de ondersteuning kan geven die ze eigenlijk nodig hebben en waar ze recht op hebben. Puur omdat ik ook nog andere kinderen in de klas hebben, die ondanks dat ze gewoon mee kunnen komen, ook recht hebben op aandacht. En ten tweede omdat ik gewoon niet de kennis heb die in bepaalde gevallen noodzakelijk is om mijn onderwijs op een goede manier aan te passen. Grappig hoe je visie hierop in korte tijd kan veranderen.
Het was erg leuk (en leerzaam) om Leonie kennis te laten maken met het Noorse schoolsysteem en manier van lesgeven. Door gesprekken met haar ontdekte ik dat we het in Noorwegen zo slecht nog niet hebben. Ook hier zijn allerlei regeltjes waar we aan moeten voldoen en we moeten van alles documenteren, maar zoals ik van haar begreep is dat in Nederland nog een graadje erger. Vind ik al dat er in Noorwegen steeds meer getoetst wordt, in Nederland worden kinderen doodgetoetst. En als we niet oppassen gaat dat hier ook gebeuren! Er wordt steeds meer waarde gehecht aan toetsresultaten, scholen worden met elkaar vergeleken en leerlingen in Noorwegen worden vergeleken met leerlingen in de rest van Europa. Scoren ze lager, hopen ze het probleem op te lossen door nog meer uren taal en rekenen. Het effect? Nihil. Maar niemand die dat doorheeft. Het enige dat het beïnvloedt is de motivatie van de leerlingen. Die neemt af. Zeker bij leerlingen met de gouden handjes (zoals de hoofdmeester van mijn vroegere school in Baarn dat zo mooi verwoordde). Hun motivatie wordt minder en minder door de vele uren theorie, het gebrek aan praktische vakken, en de telkens lage score op toetsen. Nee, dat laatste motiveert .... maar niet heus. Maar hier in Noorwegen denken ze dat we moeten beoordelen zodat leerlingen beter leren. Nou, ik heb het positieve effect er nog niet van gezien. Volgens mij is de (positieve) mondelinge feedback veel effectiever dan al die zogenaamde objectieve toetsen. Voor mij zijn die toetsen een bevestiging van wat ik als leerkracht in principe al weet.

foto 8:

Een mooi plaatje in de sneeuw.

 

Door de gesprekken met Leonie ben ik steeds meer gaan inzien hoe ik goed onderwijs zie en heb me gerealiseerd dat dat niet de manier is waarop het nu gaat en zeker niet welke kant het op gaat. Net als in Nederland is men hier ook steeds meer de mening toegedaan dat iedereen naar de universiteit moet kunnen. Maar dat kan helemaal niet! En zeker niet iedereen wil dat! Ik moet er niet aan denken dat ik een loodgieter inhuur die doctorandus in Scandinavische talen is! We vergeten de kinderen die praktisch bezig moeten zijn en stouwen ze vol met theorie en demotiveren ze. Natuurlijk moeten ze kunnen lezen, schrijven en rekenen, maar ze kunnen niet allemaal op top-niveau scoren. Als leerkracht moet ik steeds meer aandacht hebben voor prestaties in plaats van dat ik de leerlingen zelf zie. En dat gaat me steeds meer tegenstaan. Wat ik belangrijk vind is dat kinderen zich veilig voelen, dat de leerkracht duidelijk en consequent is en grenzen durft te stellen. Ik, als leerkracht wil kinderen motiveren (waardoor ze mijns inziens beter en meer leren), de sterke kanten van leerlingen benadrukken, aandacht voor elke leerling hebben en ze opleiden tot positieve, goede mensen met zelfvertrouwen in hun kunnen.
Toen ik op de laatste schooldag voor de kerstvakantie aan de kinderen vroeg wat ze nou het leukste vonden van de afgelopen maanden, was het antwoord: "we zijn beter geworden met samenwerken, we zijn aardiger voor elkaar en we zijn rustiger geworden." Zo'n antwoord maakt me trots en doet me veel meer dan dat alle leerlingen in de klas een hoge score halen voor lezen!

Jullie zien het: ik weet prima hoe ik wil dat onderwijs eruit ziet. Ik voel me meer en meer een administratief medewerkster die allerlei toetsresultaten bijhoudt, rapporten schrijft etc. Steeds minder tijd is er voor onderwijs en de voorbereiding daarvan. Hoe kan ik leuke en motiverende lessen bedenken/voorbereiden als ik de helft van deze tijd kwijt ben aan administratie. Veel leerkrachten kiezen er (onbewust) voor om dan maar "lesboer" te worden en de lessen in het boek automatisch volgen, zonder veel tijd aan voorbereiding te hoeven besteden. Ook ik voel me steeds meer verplicht daartoe, want ik ben bang dat ik anders niet genoeg uren in een dag heb. Maar dat staat me steeds meer tegen. Dat is niet waarom ik leerkracht geworden ben. Een oplossing heb ik nog niet gevonden, maar ik vraag me of hoe lang ik dit nog leuk vind en hoe lang ik nog gemotiveerd blijf. We zullen zien!

Wat een bezoek van een Nederlandse student niet teweeg kan brengen aan filosofische gedachten (en misschien wel handelingen). Nu maar hopen dat zij er net zoveel aan heeft gehad.

foto 9:

Ook van dichtbij is sneeuw heel erg mooi.

 

Ik sluit dit dagboek af met een foto van Henk als Kerstman. Op 24 december (kerstavond) heeft hij bij onze achterburen met twee kinderen (6 en 8 jaar oud) de cadeautjes afgeleverd. De oudste begon zijn geloof in de Kerstman te verliezen en op deze manier hoopten zijn ouders dat hij nog even zou geloven. Vorig jaar was de buurman zelf verkleed, maar de oudste vond het toch wel opvallend dat zijn vader net weg was op het moment dat de Kerstman op bezoek kwam. Henk zijn bezoek was geslaagd. En spannend om te doen. Wie weet kunnen we ons volgend jaar verhuren als Kerstman en zijn taxichauffeur!

Nog een paar dagen vrij en dan zit de vakantie er weer op. Maar daar denken we nog maar even niet aan. Alles wat ik had willen doen deze vakantie is nog lang niet af. Er ligt bijvoorbeeld nog een Noorse klederdracht die bijna af is en ook al mijn e-mails moeten nog bijgewerkt en beantwoord worden. Wie weet krijg ik de komende dagen nog de geest (en de energie) en lukt het me beiden af te werken.

Ik wens jullie allen een goede jaarwisseling en veel gezondheid, creativiteit, liefde, energie, inspiratie, succes, rust en ruimte voor 2013!

foto 10:

Mag ik me even voorstellen?

Kerstman, is de naam.