Vikersund, december 2014 (deel 2)

De afgelopen dagen (kerstvakantie) heb ik veel gelopen. Vlak bij ons ligt een skipiste. Daarnaast loopt een pad dat naar een meertje gaat, Hvalsdammen. Het meertje ligt op 540 meter boven NAP. Het pad is ca. 3 km lang en heeft op sommige plaatsen een stijging van 17%! Een paar weken geleden vroeg vriendin Hanne of ik zin had om een keer mee naar boven te gaan. Zij had de hele zomer elke dag deze tocht gemaakt en had een superconditie gekregen. Ach, ja, een beetje beweging kon geen kwaad, dacht ik, en ook lag er boven een cache, dus dat was een extra motivatie. In prachtig herfstweer de berg op. Was nog verbaasd over het feit dat het eigenlijk wel redelijk ging en mijn conditie misschien niet zo slecht was als ik wel dacht. En de cache vond ik ook nog!
Nou, de afgelopen dagen heb ik gemerkt dat mijn conditie niet zo goed is als ik dacht. Hanne loopt nu om de twee dagen, en ik had besloten dat ik in de kerstvakantie wel een aantal keren met haar mee wilde lopen. Goede training. Door de week in de winter lukt het me niet om deze tocht te maken, omdat het dan al donker is. Inmiddels heb ik de wandeling al 6 keer volbracht. De eerste keer met Hanne, de andere 5 keren alleen. En het is elke keer weer even zwaar. Maar als ik dan boven kom voelt dat elke keer weer als een overwinning op mezelf!
Halverwege de wandeling heb je een prachtig uitzicht op Vikersund. Met zonnig weer een plaatje (foto 1)

foto 1:

uitzicht op Vikersund halverwege Dokkaløypa

De afdaling is even erg, of misschien nog wel erger dan naar boven, mijn knieën hebben het zwaar te verduren. En elke keer denk ik weer: "Heb ik dit echt allemaal naar boven gelopen? Zo steil?" En dan ben ik wel even heel trots.
Er ligt op dit moment een klein beetje sneeuw en op sommige plekken zijn de kleine beekjes die over het pad stroomden kleine ijsbaantjes geworden, maar met wandelstokken (of skistokken) en schoenen met spijkers is het goed te doen. Een van de afgelopen dagen was het -18 ͦ C toen ik vertrok. Dik aangekleed met wollen ondergoed ging ik op stap. Een prachtig gezicht die sneeuw en rijp aan de bomen. Ondanks dat het zo koud was ging halverwege mijn jas uit. Door het klimmen had ik het erg warm gekregen! Boven op de berg was het maar -8  ͦ C en toen ik even stil stond om mijn naam in een schriftje te schrijven, bevroor het water/zweet in mijn trui!
Vandaag was het minder koud, en er lag een dikke laag mist toen ik van huis ging. Maar toen ik halverwege bij het uitzichtspunt kwam, stond ik als het ware boven de bewolking en keek ik neer op Vikersund dat gehuld was in een witte wollen deken. Echt prachtig! En op zo'n moment heb ik dan natuurlijk geen fototoestel bij me! Dom, dom, dom! Wat ik geleerd heb: altijd fototoestel mee. Hopelijk komt het nog een keer voor en heb ik dan wel de mogelijkheid om een foto te nemen en die op deze site te tonen. Nu dus even geen foto van dit mooie fenomeen. Ik vraag me soms af of de Noren dit nou net zo bijzonder vinden als ik. Als Nederlander die vlakke bergen gewend is en dit dus helemaal niet kent is dit schitterend. Elke keer weer een wonder dat je in de dichte mist de berg oploopt en binnen een aantal minuten ineens in de volle zon staat, omdat je dan boven de mist uitstijgt. Het blijft een bijzonder gevoel. Wat is de natuur toch mooi!

De komende dagen (tot het eind van de vakantie) wil ik proberen om de dag deze wandeling te gaan maken. Daarna zal het beperkt blijven tot de weekenden tot het weer licht genoeg is als ik uit mijn werk kom, zodat ik ook na het werk nog kan gaan lopen. Ik hoop mijn conditie wat op peil te brengen. De afgelopen maanden heb ik wel wat meer beweging gehad: ik speelde 1x in de week met een aantal collega's "innebandy" (volgens mij heet het unihockey in Nederland). Daar gaat het er fanatiek aan toe en moet je veel lopen. Goede training. Ook zwem ik 1x per week minimaal 40 baantjes (1 km). Zwemmen vind ik zalig en is eigenlijk helemaal mijn sport. In het water merk je niet hoeveel kilo's je meedraagt, je belast daardoor je gewrichten niet en je traint al je spieren. Zwemmen heb ik altijd leuk gevonden, dus het is fijn om dit weer op te pakken.
Wordt vervolgd!

Verder heb ik de afgelopen twee maanden mijn armspieren flink getraind. Ik heb namelijk engeltjes zitten breien (foto 2).

foto 2:

Kleine, gevilte  engeltjes
made by me

In november en december heb ik op 3 kerstmarkten gestaan en dingen verkocht die ik zelf geproduceerd had (o.a. naaldgebonden mutsen, snijwerk, gebreide wanten, papieren sterren). Zo ook deze engelen. Op de eerste kerstmarkt, die twee dagen duurde, had ik 5 van deze engeltjes bij me. Binnen no time waren ze verkocht. Een mevrouw wilde er twee hebben, maar ik had er nog maar 1. Toen zei ik dat ik ook wel bestellingen aan zou nemen. Wilde ze er gelijk 6 bestellen! De volgende dag kwam er een mevrouw die er de dag ervoor ook al geweest was en zij wilde er 4 hebben. Gelukkig was ik de week erna vrij, dus dat werd breien! Ik breide er nog wat extra zodat ik er ook een aantal zou hebben voor de volgende kerstmarkt. Ook daar waren ze snel uitverkocht en werden er bestellingen geplaatst, alsmede op de laatste kerstmarkt. Goed, we weten dus dat we voor volgend jaar behoorlijk wat van deze engelen moeten hebben. Elke week een engel breien?

Handwerken en creativiteit gaan steeds meer een deel van mijn leven uitmaken. Ik kom er mee tot rust en haal er energie uit, voornamelijk ook als ik merk dat mensen mijn producten mooi vinden en het mensen blij maakt. Ik merk ook steeds meer welke technieken bij mij passen en welke niet. Het is leuk om nieuwe dingen te leren, maar sommige technieken passen niet bij mij. Ook al heb ik mijn eigen klederdracht genaaid en ga ik al 5 jaar naar een cursus in Denemarken (volgend jaar het laatste jaar), het produceren van klederdrachten zal niet mijn volgende roeping zijn. Wel vind ik bepaalde onderdelen (technieken) erg leuk, zoals het borduren wit op wit (foto 3), maar mij zul je niet (meer) een hele klederdracht zien naaien. Nee, dat is niet mijn ding, al vind ik het heel leuk en nuttig wat ik allemaal (al) hierover geleerd heb.

 

foto 3:

borduren wit op wit, manchet van een bloes

In augustus werd ik samen met een aantal andere dames, uitgenodigd bij vriendin Rønnaug om te gaan "plantefarge" (wol verven met behulp van planten). Dit had ik nog nooit gedaan, maar had altijd zin gehad om het een keer te leren. Nu was de mogelijkheid. Rønnaug is schapenboer en postbode. Ook heeft ze een lama en een aantal angorakonijnen die ze knipt. Ze heeft meerdere spinnewielen en koopt elke maand een spintol. Als je het hebt over iemand die helemaal wolgek is, dan is zij het wel. Ze spint de angorawol en breit daar zalig zachte polswarmers van. Ze heeft me een van haar spinnewielen geleend, zodat ik kan proberen te spinnen. Ik kan spinnen op een spintol, maar een spinnewiel is wat anders, dacht ik, maar het blijkt prima te gaan. Niet dat ik vaak achter het spinnewiel zit, maar 1x in de maand is er een spinbijeenkomst waar meerdere wolgekke dames bij elkaar komen, van elkaar leren en elkaar tips geven. Erg leuk, maar ik heb er helaas niet altijd tijd en energie voor na een drukke schooldag.
Maar goed, dat terzijde. Nog even over het verven met planten. Rønnaug en Anne Beate hadden wat "soepjes" voorbereid met onder andere mos en uienschillen (foto 4).

foto 4:

Ingrid giet de "uiensoep" af.  

Overal stonden electrische kookstellen en potten en pannen. Verschillende soorten wol hebben we hierin geverfd. Grappig om te zien hoe verschillende soorten wol in hetzelfde verfbad een heel andere kleur krijgen. Ook heeft de soort pan die je gebruikt invloed op welke kleur de wol uiteindelijk krijgt. Ik dacht altijd dat het hartstikke moeilijk was om wol te verven, maar dat blijkt niet zo te zijn. Het is een wat langdurig proces, maar ondertussen kun je best andere dingen doen (wij hebben bijv. worstjes gegrild en gegeten!). Belangrijk is wel dat de soep met de wol niet kookt, anders gaat de wol vilten. Ik ga proberen of ik dit zelf ook een keer kan doen en anders hoop ik dat Rønnaug nog een keer een vriendinnen-wolverf-dag organiseert. Hieronder het resultaat van onze verfkunsten (foto 5).

foto 5:

Resultaat van een dagje wolverven.

Ook aan "brikkevev" (kaartweven) zou ik graag meer tijd besteden. Brikkevev is ook een techniek uit de vikingtijd. In het graf van het Osebergschip (te zien in het museum in Oslo) is een brikkevev gevonden. Brikkevev gebeurt met behulp van vierkante kaartjes met 4 (of 6) gaatjes daarin in de hoeken. Afhankelijk van welke kleur draad je in welk gaatje doet en hoe je de kaartjes (ten opzichte van elkaar) draait krijg je een patroon. Het is ongelooflijk wat voor mooie banden je hiermee kunt maken (foto 6).

foto 6:

Een aantal "brikkevevde" banden, gemaakt door Sonja Berlin.

Er zijn verschillende technieken, maar ook manieren waarop je de banden afwerkt en welke materialen je gebruikt. Vorig jaar heb ik een 3-daagse cursus gevolgd in Hønefoss (ca. 30 minuten rijden bij ons vandaan) en dit jaar was er een vervolg. De leerkracht is Sonja Berlin, een Zweedse die een expert is op dit terrein. Ze heeft wat boeken geschreven en geeft regelmatig cursussen en lezingen. Het zijn heel intensieve weekenden, maar ik heb ontzettend veel geleerd. Waarschijnlijk is er in februari/maart weer een weekendcursus, met als thema IJslands Dubbelweven. Weer een andere techniek, weer een nieuwe uitdaging. Brikkevev is een techniek die op zich vrij makkelijk is, het moeilijkste is het maken van het weefgetouw (volgens mij heet het anders in het Nederlands, maar heb geen idee hoe, maar ik hoop dat jullie begrijpen wat ik bedoel). Ik heb het met mijn leerlingen gedaan en toen had ik de voorbereidingen getroffen, zij hoefden alleen maar de inslagdraad in te leggen en de kaartjes te draaien. Het patroon komt snel tevoorschijn en de kinderen vonden het prachtig. Al snel waren er boekenleggers en armbandjes gemaakt. In Noorwegen wordt brikkevev nog voornamelijk gebruikt voor het weven van de brede band voor de klederdracht van Telemark. Daarnaast zie je het veel op Vikingmarkten. Daar kun je geweefde banden kopen die je kunt gebruiken als versiering van de kleding (langs de mouwsgaten en hals).

foto 7:

Kaartjes en draden van een brikkevev.

 

Zoals ik al eerder schreef ben ik sinds ik in het Kvernsteinspark gewerkt heb (zie dagboek 15) geïnteresseerd in oude handwerktechnieken. Bij het naaldbinden, kaartweven, spinnen op de spintol en nu ook beenbewerken en verven van wol, ligt mijn passie. Ik vind het leuk om te doen en ik vind het belangrijk dat deze technieken aan de volgende generatie(s) worden doorgegeven, zodat ze niet verloren gaan. Ik voel me erg thuis op vikingmarkten en voel me viking. Vorig jaar stond de vikingmarkt in Gudvangen op het programma, dit jaar ben ik naar een markt in Hemnes geweest, als bezoeker, en naar een heel kleine markt in Bygstad, in de buurt bij Dale waar we 5 jaar geleden woonden. Een keer in de twee jaar wordt in Bygstad het "Gaularspelet" (het Gaulartoneelstuk) opgevoerd in de open lucht. Het speelt in de vikingtijd en gaat over de (liefdes)strijd tussen twee families (foto 8).

foto 8:

Scene uit Gaularspelet.

 

 

Aan deze voorstelling is een markt verbonden, vikingmarkt geheten, maar dit jaar was er weinig viking aan. Er waren weinig kraampjes en de kraampjes die er waren hadden niet veel met de vikingtijd te doen. Iemand die quilts maakt of spint met het spinnewiel heeft niets daarmee van doen. Dat kwam pas veel later. Samen met Hanne (ken ik van de cursus in Denemarken) en Ann (ken ik van de klederdrachtvereniging) hadden we een Vikingtent en daarin toonden we allerlei technieken als brikkevev, naaldbinden en slyngestokker. Er was best wel wat belangstelling voor, maar het is jammer dat als je adverteert met "vikingmarkt" er maar weinig viking aan is. Ik heb wel twee mutsen verkocht en misschien had ik die wel niet verkocht als er meer concurrenten waren. Ach, ja, ieder nadeel heeft een voordeel.....
Vorig jaar leende ik nog een vikingdracht van vriendin Ingrid, ook dit jaar was dat de bedoeling aangezien ik nog geen tijd had gehad mijn vikingjurk af te naaien. Toen ik Ingrid belde zei ze dat ik de stof maar mee moest nemen, dan zou zij de jurk wel in elkaar zetten. En inderdaad, twee dagen later, een dag voor ik naar Bygstad zou vertrekken, was de vikingdracht klaar. Nu kon ik eindelijk in eigen jurk op een markt staan! Met hartelijke dank aan Ingrid!! (foto 9)

foto 9:

Andrea in Vikingkledij (genaaid door Ingrid Smith) op de Gaular marknad.

 

Schreef ik in mijn verslag over de vikingmarkt in Gudvangen nog dat ik geen vikingtent zou kopen, inmiddels ben ik na het bezoek aan de Vikingmarkt in Hemnes helemaal om. De tent is besteld, en ligt inmiddels hier thuis. Ik heb hem nog niet opgezet, maar in het voorjaar gaat dat zeker gebeuren. Ik ben inmiddels al aan het plannen naar welke vikingmarkten ik komende zomer ga. In ieder geval naar Gudvangen en ook in Hyllestad is er eind juni een markt. Misschien komen er nog wat bij, maar alle markten bezoeken lukt niet, dan blijft er geen tijd meer over voor andere dingen. Zoals bijv. bezoek ontvangen. Maar komen jullie als ik naar een markt ben, dan ga ik die helaas (voor jullie) niet afzeggen. Vikingmarkten is mijn leven en geeft mij energie, dus daar MOET ik gewoon naar toe!

Na Bygstad ben ik nog even doorgereden naar Dale om daar de nieuwe brug te bekijken. Een jaar geleden voer er nog een veerboot de fjord over, inmiddels ligt er een grote, hoge brug. Die moest natuurlijk even bewonderd worden voor de thuisreis aanvaard werd (foto 10)

foto 10:

Dalsfjordbrua.

 

De brug maakt het nu mogelijk om snel even naar de andere kant van de fjord te gaan, je bent niet afhankelijk van de ferry (en het weer). De bevolking denkt dat er nu ook veel meer mensen naar Dale zullen komen, maar ik ben bang dat dat niet helemaal gaat lukken. De wegen ernaar toe zijn smal en bochtig en absoluut geen pretje om te rijden. Als die nou ook eens aangepast gaan worden, dan........

De reis naar Dale/Bygstad oftewel het fjordengebied is altijd een feest. Van de lage heuvels kom je na een hoogvlakte in het fjordengebied terecht. Het is echt prachtig en ik geniet er elke keer weer van. Onderweg worden elke keer weer caches gezocht (en gevonden) en elke keer worden op bijna dezelfde plek weer foto's gemaakt. Ja, het licht is elke keer weer anders alsmede de weersomstandigheden. In oktober was ik weer even terug om in Hyllestad in het kvernsteinspark mijn oude klas weer te bezoeken en ook toen was de autorit daarheen (en weer terug) een feest. Kijk nu al uit naar juni als ik weer die kant op ga!

   
 

Fjærlandsfjorden

 

.