Trein van Hønefoss naar Bergen, 18-20 februari 2015

Inmiddels zijn er al weer 4 weken verstreken sinds de laatste keer dat ik schreef en mijn eerste college. Op dit moment ben ik onderweg naar het tweede college, dat morgen van start gaat. Na de ervaring van de vorige keer (laat boeken betekent zitplaats in de gezinswagon) had ik mijn ticket al vroeg geboekt om verzekerd te zijn van een zitplaats. Blijkt dat we in plaats van in Voss, in Bergen op donderdag college hebben. En aangezien ik een kaartje voor "minipris" (goedkoopste kaartje) had gekocht, kon ik deze ook niet meer veranderen. Toen nog maar een kaartje van Voss naar Bergen erbij gekocht. In tegenstelling tot de vorige keer, zit de trein op de heenreis propvol! Veel bagage en veel ski's. Over een paar dagen hebben wij voorjaarsvakantie, terwijl een ander deel van Noorwegen deze week vakantie heeft. En iedereen maakt van de gelegenheid gebruik om nog even te gaan langlaufen/skieën. Veel winter is het niet geweest, de temperaturen liggen nu bijna elke dag boven nul, dus de sneeuw verdwijnt vrij snel. Helemaal als de zon ook nog gaat schijnen. De meeste mensen stappen uit in Gol en Geilo, dé wintersportplaatsen van Noorwegen. Op dit moment rijden we Geilo binnen. Aan de wegen zie ik dat het ook hier boven nul is. De wegen zijn nat (en glad!). Het is een vieze boel, maar hoger in de bergen ligt er nog behoorlijk wat sneeuw en kan er volop "gewintersport" worden. Ben benieuwd hoe druk het op de weg terug is.

Vanacht overnacht ik in Bergen. Morgen gaan we naar Hillesvåg Ullvarefabrikk (foto 1 en 2). Een wolfabriek even ten noorden van Bergen. Daar zullen we het hele proces van wol naar garen te zien krijgen. Kijk er erg naar uit! Ik ben weleens bij deze fabriek geweest, maar dan alleen om breigaren te kopen. In het programma is ook tijd ingeruimd om wol te kopen. Weet niet of ik me kan beheersen als ik al die kleuren zie. Ik heb eigenlijk niets nodig, er ligt nog een behoorlijke voorraad, maar als ik al dat heerlijks zie, MOET ik gewoon wat meenemen. Het is dan ook een utopie dat ik met niets thuiskom! Ik voel me net een kind in een snoepwinkel: het ene is nog lekkerder dan het andere.

foto 1:

Hillesvåg ullvarefabrikk

Na de fabriekexcursie rijden we terug naar Voss. Afhankelijk van de tijd hebben we nog college. 's Avonds zullen we leren spinnen, zowel op een spinnewiel als met de handtol. Dat laatste kan ik (redelijk goed), het spinnen op het spinnenwiel heb ik nog niet echt onder de knie. Eigenlijk heb ik me dat zelf een beetje aangeleerd, nadat ik een spinnenwiel van een vriendin heb geleend. Hoop nu het wat beter te leren en nog wat tips te krijgen, zodat het thuis ook beter gaat.
Vrijdag is het voornamelijk theorie. We hadden voor deze keer huiswerk opgekregen: vele pagina's lezen in verschillende boeken, zowel in het Noors, Engels als Zweeds. Noors en Engels lezen gaat redelijk tot goed, het Zweeds vind ik een uitdaging. Het Zweeds is makkelijker te verstaan dan te lezen, terwijl het Deens daarentegen makkelijker te lezen is dan te verstaan. Het Zweeds lezen gaat vast ook wel lukken, maar het zal wat langer duren, het leest gewoon niet zo makkelijk.
Maar goed, we hebben dus huiswerk. En denk je dat ik netjes mijn huiswerk heb gedaan? Nee, dus! De afgelopen twee weken had ik oudergesprekken. Deze duren een half uur per leerling en daarnaast ook nog eens ca. 45 min. per leerling om voor te bereiden. Dus reken maar uit!
Nu dacht ik dat de reis naar Bergen wel de uitgelezen gelegenheid is om mijn huiswerk te doen. Boeken in de koffer, markeerstift in mijn etui. Hi, hi, mooi niet dus! Ben net begonnen met lezen in een Engels boek over textiel, maar viel bijna in slaap. Na twee hoofdstukken heb ik het boek maar opzij gelegd en bedacht dat ik beter wat anders (lees: leukers) kon doen, namelijk bezig met mijn site. Niet dat de literatuur niet interessant is, het is ook best slaapverwekkend. Als ik nou het schrijven voor de site afwissel met lezen? Moet toch een goede oplossing zijn.

We rijden nu net Finse binnen. Finse ligt op 1222 meter boven de zeespiegel en is het hoogste punt van deze treinreis. Ook hier is het boven nul! Help het voorjaar komt dit jaar wel heel vroeg!

foto 2:

Zo zag de fabriek er vroeger uit.

Inmiddels is het alweer een week later en is de voorjaarsvakantie al bijna weer voorbij. Hier in Noorwegen heet deze vakantie wintervakantie, maar als het zo door gaat zoals nu, kunnen ze het net zo goed voorjaarsvakantie noemen! 's Nachts zijn de temperaturen nog wel onder nul, maar overdag boven nul en de sneeuw is op sommige plekken al helemaal weg. Bij ons op het pad ligt nog een laag ijs, maar ook deze is over een paar dagen zeker verdwenen. De eerste "hestehov" (klein hoefblad) is al gesignaleerd. Dit is het eerste bloemetje dat in het voorjaar bloeit dus als je die vindt is het lente (of in ieder geval in aantocht). Als ik de eerste kwikstaart zie is het voor mij pas echt lente. Ben bang dat we daar nog even op moeten wachten, maar winter is het in ieder geval ook niet meer. Langlaufen kan alleen nog in de bergen, dus de skitocht die ik vorige maand maakte was de eerste en meteen ook de laatste van deze winter.

 

foto 3:

De gekaarde wol komt in "vellen" uit de kaardmachine.....

Genoeg over het weer. Neem aan dat jullie toch wel nieuwsgierig zijn naar het saldo van mijn creditcard na mijn bezoek aan de wolfabriek. Nou, ik heb me heel erg ingehouden en "maar" 350 kronen (ca. 45 euro) uitgegeven. Applaus voor mezelf! Had gedacht dat het wel het driedubbele zou worden, maar ik heb me bij alles wat ik zag afgevraagd: "Heb ik dit nu echt nodig?". Ja, ja, we leren het nog wel een keer!
Het bezoek aan de fabriek was erg leuk en leerzaam. Ik wist al een deel en had ook over een aantal dingen gelezen (toch een deel van mijn huiswerk gedaan), maar als je het ziet wordt het veel duidelijker en blijft het beter hangen (hint, hint, dit moet ook veel meer op school gebeuren!). Foto 3 t/m 9 geven het productieproces weer (in de juiste volgorde). De wol wordt eerst gekaard, daarna wordt het opgedeeld en er "voorgaren" van gemaakt. Dit kun je ook kopen, je hoeft dan zelf niet meer te kaarden en het is heel makkelijk te spinnen.

foto 4:

... en wordt opgedeeld in tot"voorgaren".

 

foto 5:

het "voorgaren" wordt gesponnen

foto 6:

De gesponnen wol wordt daarna getwijnd (twee draden worden in elkaar gedraaid tot 1 draad)

foto 7:

Van de wol worden strengen van 100 gram gemaakt (je moet er dan zelf nog bollen van maken).

foto 8:

De (eventueel geverfde en) gewassen wol wordt te drogen gehangen.....

foto 9:

... en als laatste wordt het garen op een bepaalde manier in elkaar gedraaid voordat er een etiket omgaat en in de winkel verkocht kan worden.

Hillesvåg gebruikt voornamelijk wol van Noorse schapen. Als je zelf schapen hebt kun je de wol ook naar hen toebrengen en zij maken er dan voor jou (tegen betaling) garen van. Ze proberen zo ecologisch mogelijk te werken, maar het verven blijft toch een chemisch proces. Ze hebben wel een aantal kleuren eruit gegooid omdat die te belastend zouden zijn voor het milieu. Het is een klein familiebedrijf, waar de medewerkers met veel plezier werken. De vorige eigenaar, inmiddels 81 jaar oud, is wat uren achteruit gegaan en werkt nu nog "maar" 100%! Een prachtige man die veel te vertellen had.
Door dit bezoek werd me ook duidelijk dat de wol die je bij bepaalde goedkope ketens koopt, niet de kwaliteit heeft die Hillesvåg aanbiedt. En de goedkope wol is zeker niet milieuvriendelijker gemaakt. Wel iets om bij stil te staan. Het kost dan wat meer, maar je hebt dan ook wat, en je weet waar het vandaan komt (en wat ermee gedaan is).

Diezelfde avond in Voss hadden we een spinavond. Twee dames leerden ons van alles over kaarden, kammen, handtollen en spinnewielen. Er was helaas niet zoveel tijd om alles uit te proberen, maar ik heb in ieder geval het kammen van wol kunnen proberen.
De Vikingen kaardden de wol niet, maar kamden die. Zowel het kaarden als kammen doe je voordat je de wol kunt spinnen. Je maakt de wol als het ware los en de vezels komen dezelfde kant op te liggen. Het kammen is voornamelijk voor "langharige" wol. Je krijgt er erg mooie wol van en het spinnen wordt ook een stuk makkelijker. Dus dit heb ik mooi kunnen uitproberen! Nu nog de aanschaf van een paar kammen.

foto 10:

Het kammen van wol.

Of er de afgelopen maand nog wat anders gebeurd is dan alleen maar mijn studie? Ja, het weekend ervoor was er hier in Vikersund een wereldcupwedstrijd schansspringen. Op 2,5 km van ons huis ligt de grootste skischans van de wereld. Het is altijd een groot feest als er wedstrijden zijn en veel vrijwilligers doen hun best om alles zo goed mogelijk te laten verlopen. De kaartjes zijn aan de prijzige kant (OK, net zoveel als wat ik ingeslagen heb bij de wolfabriek, maar je moet weten waar je prioriteiten liggen....) en op tv kan ik het allemaal veel beter zien. Toch lijkt het me leuk om er een keer bij te zijn. Maar deze keer (net als vorig jaar) ben ik naar de kerk gelopen alwaar ik ook een redelijk zicht had op de schans. Het is toch bijzonder om ze zo te zien "vliegen". Met mijn telelens heb ik (vorig jaar) geprobeerd om wat foto's te nemen, maar de springers blijven kleine stipjes. Er werd dit weekend twee keer een wereldrecord gesprongen en dat zet Vikersund toch op de kaart.

foto 11:

Een schansspringer vliegt van de schans (foto vorig jaar genomen).

 

Verder heb ik de afgelopen maand gesolliciteerd naar een baan op een andere school. Ik vind mijn school te groot en ik ben ook elke dag meer dan een uur (totaal) kwijt met rijden. Zou dus graag wat dichter bij huis werken en op een kleinere school. Mijn school heeft inmiddels 560 leerlingen en daar vaar ik niet echt wel bij (vraag me af of leerlingen dat wel doen?). Ondanks dat ik niet zeker ben of ik überhaupt wel door wil in het onderwijs, is dit op dit moment het enige wat zich aandient. Voor andere banen heb ik de opleiding of de ervaring niet. Ja, dan blijft gewoon juf zijn over! Hier in Noorwegen solliciteer je bij de gemeente en niet bij een bepaalde school, al kun je wel je voorkeur aangeven. Ik had een dorpsschool in Skotselv aangegeven en een paar dagen na mijn sollicitatie werd ik al gebeld door de directeur. Hij was geïnteresseerd en of ik niet aan het eind van de week op sollicitatiegesprek kon komen. Jeetje, ik werd er bijna verlegen van! Helaas moest ik hem mededelen dat ik aan het eind van de week in Voss zou zitten. De komende week zal het gesprek nu plaatsvinden, de datum en tijd krijg ik nog door. Ben ontzettend benieuwd! Heb veel goeds gehoord over deze school, met name over het handhaven van de regels en het tonen van respect. Als een leerling een leerkracht uitscheldt worden de ouders gebeld en kunnen ze hun kind op komen halen. Yes! Zo hoort het te zijn!
Duim voor me dat dit wat wordt!

foto 12:

Een springer landt op de schans. 

 

Het afgelopen jaar was mijn motivatie voor school erg gedaald. Ik deed wat ik moest doen, maar erg veel creativiteit zat er niet in. Niet erg inspirerend voor de leerlingen, maar het lukte me gewoon niet. Nog steeds is het vuurtje niet erg hoog, maar inmiddels brandt er wel een klein vlammetje. En het was helemaal niet gepland, het is gewoon zo ontstaan. We (mijn klas en ik) zijn een portemonneefabriek gestart! Tijdens mijn bezoek aan Voss in januari kocht ik in een restaurant een portemonnee gemaakt van een melkpak. Een superleuk idee, en van het een kwam het ander. Ik liet het de leerlingen zien (maar niet met het idee om.....) en toen onstond het idee om dit ook te gaan maken en ze te gaan verkopen. Een fabriek dus. Inmiddels hebben we toestemming van de directrice (na (bedel)brieven van mijn leerlingen), hebben we een naam bedacht en een logo getekend. Ook hebben de kinderen op een functie in de fabriek gesolliciteerd door een sollicitatiebrief en cv op te stellen. Drie leerlingen zijn op sollicitatiegesprek geweest. Alle drie hadden ze op de functie van directeur gesolliciteerd. Uiteindelijk hebben we besloten dat er een algemeen directeur is, alsmede een creatief en een financieel directeur. We hebben geld geleend bij de "bank" en vanaf volgende week gaan we beginnen met produceren. Misschien dat we nog op bezoek gaan bij een echte fabriek en waarschijnlijk zal de burgemeester de fabriek over een aantal weken openen. Heel spannend allemaal. Ik moet druk aan de slag om het vervolg voor te bereiden. Gelukkig heb ik als voorbeeld de koekjesfabriek in Hyllestad, dat maakt het wat makkelijker. Het geeft me veel energie als ik leerlingen zo gemotiveerd bezig zie. Iedereen werkt en alle leerlingen leren iets. Een betere manier van leren is er volgens mij niet. Elke keer als ik met een storyline begin ben ik weer verrast welk effect het op de leerlingen (en op mij!) heeft. Wordt vervolgd!

Andrea