Vikersund, 13 maart 2016

Even hadden we het idee om een voorstel in te dienen bij de Noorse regering om de "vinterferie" (wintervakantie) om te dopen tot de voorjaarsvakantie, aangezien het hier deze week meer op voorjaar leek dan op winter. De meeste sneeuw was weggesmolten en de temperaturen lagen boven nul. Tot halverwege de vakantie: bakken sneeuw daalden neer en de temperaturen schoten weer onder nul. Niet zo ver als in januari, maar toch, de sneeuw bleef liggen. En niet een paar centimeter, nee, in de loop van een paar dagen kwam er ca. een halve meter! (foto 1).

foto 1:

Grote hoeveelheden sneeuw in januari, maar even zoveel (en misschien nog wel meer) in maart!

Was de sneeuw die we in december/januari kregen nog droog en licht, deze sneeuw was nat en zwaar. Een stuk moeilijker dus om weg te scheppen. Henk had al heel optimistisch de sneeuwschep in de garage gehangen ("nu komt er toch geen sneeuw meer, die hebben we niet meer nodig."), maar die staat inmiddels weer bij de voordeur. Of we nu nog meer sneeuw krijgen is de vraag, maar we wachten nog even met opruimen tot april/mei. We hadden het voorjaar al in het hoofd, dus dit was weer een stapje terug. Ik ben dol op sneeuw en winter, maar als het eenmaal voorjaar wordt, mag die sneeuw ook wel weg blijven! Maar het levert wel weer mooie plaatjes op (foto 2) en de kinderen vinden het prachtig.

foto 2:

Langs de "Gamle Kirkevei" (Oude Kerkweg).

We waren even bang dat het ook dit jaar met de winter en sneeuw niet zo goed zou zijn. De sneeuw liet lang op zich wachten, we hadden dit jaar zelfs een groene kerst. Maar op 3e kerstdag begon het te sneeuwen. En vanaf januari is het goed gaan sneeuwen. Meerdere dagen achter elkaar. Op een gegeven moment was ik bang dat ik de sneeuw die ik wegschepte niet meer weg zou krijgen, omdat de bergen naast het pad steeds hoger werden.
In vergelijkging met vorig jaar hebben we dit jaar ook vaker op de ski's gestaan. Achter ons op de weilanden hadden ze een "løype" opgereden en daar hebben we meerdere rondjes gelanglaufd. Even een uurtje na het werk, voor het donker werd. Zalig! En lekker dichtbij! (foto 3).

 

foto 3:

Henk op de langlaufski's vlak bij ons huis.

In januari hadden we zeer lage temperaturen, tussen de -10 en -15, met soms uitschieters tot -20! Dat lijkt heel koud, maar het is een droge kou waar je je goed op kunt kleden. Het levert prachtige plaatjes op, zeker als er een dikke laag rijp op de takken zit. (foto 4 en 5)

foto 4:

De brug in Vikersund.  

De laatste keer dat ik schreef was in oktober. In het voorjaar schreef ik bijna elke maand. Als ik in de trein zat naar of vanaf Voss voor de opleiding Textielcultuur. Afgelopen halfjaar deed ik het tweede deel van deze opleiding, maar tijd om in de trein te schrijven was er niet. In plaats van een schriftelijk examen moesten we nu een scriptie schrijven, waarbij ook een practisch deel zat. Al een hele tijd wilde ik meerdere naaldbindsteken leren en kleine proefjes maken om het verschil te kunnen zien. Maar het kwam er nooit van, tot nu. Nu had ik de mogelijkheid om voor deze scriptie meerdere steken te leren en me te verdiepen in de geschiedenis van het naaldbinden. De treinreis van en naar Voss werd dus gebruikt om proefjes te maken en literatuur door te lezen.

foto 5:

Lage temperaturen en wat mist: het levert prachtige foto's van de met rijp bedekte bomen op!

Het praktische deel was redelijk snel klaar, het theoretische deel nam wat meer tijd in beslag. Elke keer als we een bijeenkomst hadden, konden we delen inleveren en kregen er feedback op. Doordat ik eerst het praktische deel af wilde hebben, heb ik pas vlak voor de laatste bijeenkomst wat ingeleverd. Een beetje stom natuurlijk, want het kon óf helemaal bagger zijn (en dan zou het me nooit lukken om het 6 dagen later, verbeterd, in te leveren) óf het werd goedgekeurd en ik kon het met wat kleine aanpassingen inleveren. Het was een grote gok, maar tot mijn grote vreugde was de begeleider tevreden! Hij was erg bezorgd geweest of ik nog wel wat in zou leveren en hoe de kwaliteit daarvan was. Gelukkig bleek zijn zorg ongegrond en kon ik dit document, volgens hem, gewoon inleveren. Alleen de conclusie ontbrak nog, dus die moest de laatste dagen nog geschreven worden. Nog wat taalfoutjes eruit en op 9 december werd de hele boel aangetekend verstuurd. Op 13 januari moesten we onze scriptie verdedigen. Dat stelde niet veel voor: 20 minuten wat kletsen over mijn scriptie met iemand die niet wist wat naaldbinden was! Theoretisch en praktisch deel goedgekeurd, met andere woorden: GESLAAGD!

foto 6:

Nog een foto van de sneeuw, de damp boven de rivier en de zon.

Ik heb in dit jaar veel geleerd, al vond ik deel 2 van de studie minder van kwaliteit dan het eerste deel. Ik had het idee dat deel 2 veel herhaling was en dat onze docente niet helemaal doorhad dat ze die PowerPoint al een keer eerder aan ons had laten zien. Net als in deel 1 zouden we ook nu  handwerktechnieken leren, maar meestal kregen we een blaadje met daarop hoe we het moesten doen en mochten we het zelf uitzoeken. Werkt niet echt, beter met iemand die het kan en het ons kan uitleggen. Maar goed, ik heb nu eindelijk "leren" (heb wat beginselen geleerd) kantklossen. Dit heb ik al heel lang willen leren, maar nooit de kans gehad. Nu hadden we een avond kantklossen, waarbij we onszelf moesten redden, maar uiteindelijk is het gelukt! Helemaal blij!
Ook in deel 2 hebben we uitstapjes gemaakt naar musea. In oktober hebben we eerst een aantal musea in Bergen aangedaan, alwaar we bijvoorbeeld een kleine tentoonstelling over breien bezocht hebben. Daar waren meerdere gebreide truien te zien (foto 7).

foto 7:

Een gebreide "nattrøye".

 

Ongelooflijk als je ziet met welke dunne pennen ze die truien gebreid hebben! Ook waren er een aantal "nøstepinner" te zien. Dit zijn houten "stokjes" waar je bolletjes wol op kunt winden. De nøstepinner van vroeger zijn vaak mooi uitgesneden en velen hebben kleine houten balletjes binnenin, die rammelen als je een bolletje opwindt. Een rammelaar en een nøstepinne in één zeg maar (foto 8).

foto 8:

Meerdere "nøstepinner"

 

De volgende dag zijn we met bus/auto en ferry naar Utne gereisd. Utne is een klein dorpje in Hardanger. Hardanger staat bekend om zijn fruitbomen en in de lente schijnt het hier prachtig te zijn door alle bloesems. Nu geen bloeiende fruitbomen, maar een prachtig schouwspel van zon en donkere wolken (foto 9). Terwijl mijn medecursisten binnen zaten, heb ik de hele overtocht  buiten gezeten om foto's te nemen en te genieten van het uitzicht.

foto 9:

Uitzicht op de fjord op weg naar Utne.

 

In Utne ligt het Hardanger Folkemuseum, waar ze een tentoonstelling hebben met Hardanger klederdracht, Hardanger viool en Hardanger borduurwerk (foto 10). Na de tentoonstellingen te hebben bekeken, hebben we een korte cursus gehad in Hardanger borduren. Ik had het nog nooit gedaan, wel een boek in huis, maar ik leer nog steeds het beste van dat iemand het voordoet en ik het nadoe. Ik vond het erg leuk, maar vond het doodeng om draadjes weg te knippen. Maar het ging allemaal goed! Weer wat geleerd.

foto 10:

Hardanger borduurwerk

 

In november zijn we ook in Bergen gestart en daar naar de conserveringsafdeling van het Bergen Museum geweest. De conservator had daar allerlei textielen uit het magazijn gehaald, die met onze scripties te maken hadden. Voor mij waren er een naaldgebonden muts en wanten. Onduidelijk is hoe oud deze waren, maar leuk om te bekijken (foto 11). ' s Middags zijn we naar Salhus gereden (iets ten noorden van Bergen), alwaar we een tricotagefabriek bezocht hebben. Eens was dit een zeer goed lopende fabriek (gestart in 1859), maar opgehouden in 1989, omdat het goedkoper was om textielen in het buitenland te produceren en deze fabriek daar niet mee kon concurreren. Op een film werd getoond wat deze fabriek voor dit dorpje betekend heeft. Mooi dat het als museum is blijven bestaan en de geschiedenis kan weergeven.

foto 11:

Naaldgebonden wanten

 

Naast de opleiding in Voss had ik dit jaar (net als de afgelopen 5 jaar) een week cursus in Denemarken in het naaien van klederdrachten. Een intensieve week met les van 's ochtends 9 tot 's avonds 9. Georganiseerd door de Deense volksdansvereniging. De dames die lesgeven doen dit op vrijwillige basis. Ze hebben ontzettend veel kennis, ieder op haar gebied. Het is elk jaar weer een feest om hier naartoe te gaan. Maar helaas was dit jaar het laatste jaar voor onze groep. Het is net als school: je begint in klas 1 en eindigt in klas 6. En dit jaar zat ik dus in klas 6. Toen we 6 jaar geleden begonnen konden we ons niet indenken dat we ook een keer zouden stoppen. Maar het was grappig om te merken, dat ondanks dat het het laatste jaar was, we er eigenlijk ook allemaal vrede mee hadden dat het over was. Het was elk jaar zalig om weer iedereen te zien en veel te leren, na 6 jaar was het genoeg. Natuurlijk hebben we ook dit jaar weer genoten van de lessen en veel kennis vergaard. De laatste avond van de cursus staat altijd in het teken van een klederdrachtpresentatie van klas 6 en zorgt deze groep voor een "bonte avond". Onze hele groep (13 stuks; 9 Noren, 3 Denen en 1 Nederlander) had die avond een klederdracht aan (eigen of geleend), die we uitvoerig toonden (foto 12).

 

 
 

Daarnaast hadden we een mini-cursus naaldbinden voor de docenten, in het Nederlands. Als Noor/Nederlander is het verstaan van het Deens lastig en moet je je goed concentreren. Ook levert het soms hilarische spraakverwarringen op. Om de docenten te laten voelen hoe het is om in een andere taal les te hebben, kregen zij les in het Nederlands, met vertaling in het Noors. Het was een succes. Maar of de docenten nou echt het naaldbinden geleerd hebben?
De volgende dag afscheid nemen was moeilijk, maar we hopen elkaar af en toe nog te ontmoeten. Op dit moment ben ik aan het peilen of er interesse is voor een klederdrachtreis naar Nederland, die in 2017 (voor- of najaar) plaats moet vinden.

foto 13:

Nog even een winters tafereel.

 

Naast alle activiteiten die ik hierboven beschreven heb, heb ik me de laatste driekwart jaar ook bezig gehouden met mijn nieuwe klas. Klas 1, oftewel groep 3. Hier in Noorwegen kennen ze geen kleuterschool/groep 1-2 zoals wij die kennen, dus de kinderen lopen wat betreft de Nederlandse kinderen wat achter. En dan denk ik niet aan het leren van letters en cijfers, dat is helemaal prima dat ze daar pas in klas 1 mee beginnen, maar ik denk meer aan het voorbereidende werk als leren luisteren, stilzitten, vinger opsteken als je wat wilt zeggen, knippen, potlood vasthouden. Maar wat ik nog het moeilijkst vind is dat deze leerlingen (heb begrepen dat het in Nederland al niet veel beter is, dus het is misschien niet afhankelijk van groep 1-2, maar van iets anders) hun oren niet gebruiken. Deze zitten er puur ter versiering aan. Je kunt 10x iets tegen ze zeggen en dan nog doen ze niet wat je van ze vraagt. Dodelijk vermoeiend! Mijn collega's (die meer ervaring met klas 1 hebben dan ik) en ik lopen tegen hetzelfde aan en vinden dat er de laatste 10 jaar veel veranderd is. Kinderen zijn veel fysieker naar elkaar toe, tolereren geen tegenspraak/tegenslag (ook niet van een volwassene) en gaan gewoon hun eigen gang.

foto 14:

In de løype achter ons huis.
Zo mooi is het als er sneeuw ligt!

 

Prinsjes en prinsesjes die hun zin willen hebben en geen respect hebben voor zowel de leerkracht als medeleerlingen. En waar komt dat nou allemaal vandaan? Ik heb zo mijn ideeën. Ben bang dat het o.a. te maken heeft met het ontbreken van duidelijke grenzen (thuis). De meeste ouders hier in Noorwegen werken beide 100% en hebben geen zin in conflicten/strijd als ze samen zijn met de kinderen. Om te compenseren voor hun afwezigheid krijgen de kinderen alles waar ze om vragen, "nee" komt niet in hun woordenboek voor. Helaas voor hen wel in dat van mij! Het afgelopen halfjaar ben ik meer bezig geweest met grenzen zetten en regels aanleren, dan met echt lesgeven. De leuke, creatieve projecten die ik van plan was te doen, staan in de koelkast en ik weet niet of ze er voor het eind van het schooljaar nog uitkomen. Het is een zwaar halfjaar geweest, mijn lichaam heeft de afgelopen weken ook aangegeven dat ik het even rustiger aan moet doen, dus ik ben meerdere dagen thuisgeweest. Nu is het paasvakantie (het is inmiddels 27 maart 2016) en ik hoop na de vakantie weer volop aan de slag te gaan. Maar de motivatie en het plezier zijn weg. Of deze nog terugkomen? Ik hoop het met heel mijn hart en dat ik weer al mijn creativiteit in het lesgeven kan stoppen.

foto 15:

Beenderen van een eland, gevild en gekookt (door moi)

 

Maar misschien ga ik ook wel heel wat anders doen over een tijdje. Bijvoorbeeld mooie dingen maken van been. Vorig jaar heb ik al een cursus gedaan en we zouden in september weer een cursus hebben, maar die ging helaas niet door. Nu staat die gepland voor eind april. De vorige keer hadden we geleerd hoe we de beenderen schoon konden maken. Toen ik hoorde dat ouders van een van mijn leerlingen op elandenjacht gingen, heb ik gevraagd of ze eventueel nog beenderen voor mij zouden hebben, die zij niet zouden gebruiken. Een hele tijd hoorde ik niets, totdat de moeder ineens met een groot pak in het klaslokaal stond. Eerst dacht ik dat het kind jarig was en zou trakteren op taart, maar nee, in dit pak zaten 4 onderbenen van een eland. Even had ik gehoopt dat ze kant en klaar aangeleverd werden, maar dat kon ik wel vergeten. 4 onderbenen met hoeven en huid en haar. Tja, dat werd dus zelf villen. De volgende avond heb ik me in de garage opgesloten, met kranten, mes en zaag. Drie uur lang heb ik zitten snijden en zagen om het vel en de hoeven eraf te krijgen. Ook heb ik de beenderen ontdaan van de pezen die nu te drogen hangen in de schuur en die uiteindelijk gebruikt kunnen worden als naaigaren. In het begin was het even slikken, maar ik kreeg er steeds meer plezier in en het ging steeds sneller. Het afzagen van de knokkels was het lastigst.
De avonden erna heb ik de beenderen gekookt in afwaspoeder en na elke kookbeurt weer een beetje beter schoongemaakt en het merg eruit gehaald. Nu zijn ze helemaal schoon en kunnen verder verwerkt worden op de cursus in april (foto 15).

foto 16:

Nog een laatste mooie winterfoto. De skiskans vanaf de kerk genomen. 

 

Zoals ik al schreef is het op dit moment paasvakantie. De afgelopen dagen ben ik in Nederland geweest. O.a. om naar de tandarts te gaan en natuurlijk mijn ouders te bezoeken. Ook hadden we een begrafenis: die van de moeder van Henk. Zij was 89 jaar. Ze overleed vlak voor ik naar Nederland zou en de begrafenis werd gepland op een van de dagen dat ik daar was. Henk, die in principe thuis was om voor de katten te zorgen, is twee dagen overgekomen.
De dagen in Nederland waren dus snel gevuld, na ook nog een middagje shoppen in Groningen en wat geocachen. We merken steeds meer dat we het meeste ook in Noorwegen kunnen kopen (behalve de koffie van DE en vouwblaadjes) en nemen steeds minder mee. Ik vind het leuk om even in Nederland te zijn, maar vond het ook deze keer weer erg druk met al die mensen en auto's, en de treinen zijn vies!
Tijdens mijn reis naar Nederland had ik onze klassebeer Albert mee. Albert is bij ons in de klas gekomen omdat hij wel eens wilde zien hoe het toegaat bij leerlingen thuis. Albert logeert een weekje bij elke leerling en ze beschrijven in een schriftje wat hij allemaal meemaakt. Omdat ik naar Nederland ging, mocht ik Albert een weekje mee. In de handbagage mee het vliegtuig in. Op de foto met de stewardess en met een Nederlandse molen. En als klap op de vuurpijl op de terugweg een bezoekje aan de cockpit en de pet van de piloot op! (foto 17) Albert heeft heel wat te vertellen als hij terugkomt op school! (ik werd wel raar aangekeken door sommige mensen, maar de meesten reageerden heel leuk. Misschien hebben ze wel gedacht dat er een steekje los zat bij me, maar daar hebben we geen boodschap aan! Hi, hi!)

foto 17:

Klassebeer Albert in de cockpit.

 

Nu nog twee dagen vakantie en dan is het weer aan de bak. Hierna hebben we geen vakantie meer tot de zomervakantie. Wel hebben we af en toe nog een dagje vrij en daar kijk ik nu al naar uit!
Gelukkig staan er in een aantal weekenden leuke dingen gepland (beencursus, kaartweefcursus) en komen mijn ouders in mei op bezoek. De tijd tot de zomervakantie komen we dus wel door!

Ik sluit af met een foto van een schansspringer. In februari waren hier in Vikersund wereldcup wedstrijden schansspringen. Een kaartje kopen om erbij te zijn doen we niet, we zien het veel beter op de televisie, maar tijdens de kwalificatie kon ik het niet laten even naar de kerk te gaan en aldaar het springen (vliegen) te zien. Het blijft imposant!

Andrea

foto 18:

Een springer van de schans.