Salsnes, 16 april 2006

Stond ik vanmorgen nog midden in de winter, zo'n 3 uur later stond ik midden in de lente! Een rare gewaarwording. Vanmorgen stonden we nog in Tolga bij de hytte (hut/vakantiehuisje) waar een dikke laag sneeuw lag (heuphoogte), vanmiddag stond ik op het vliegveld van Trondheim waar alle sneeuw verdwenen was, de zon zalig scheen en het heerlijk warm was. Ook hier thuis is het volop lente: het kleine beetje sneeuw is nu echt weg en het Klein Hoefblad is volop langs de weg te vinden (foto 1). Het gras begint zelfs al groen te worden. Met een weemoedig gevoel nam ik vanmorgen afscheid van de sneeuw en mijn langlaufski's. Vanmorgen voor de laatste keer deze eerste winter op de latten gestaan. Jammer, ik had nog wel veel langer door willen gaan, al vind ik het ook zalig dat het nu wat warmer wordt en lekker groen. Ik ben toch echt een wintermens, word blij als er sneeuw ligt, en vermaak me prima. Al is het langlaufen nog lang niet wat het wezen moet, dat bewees deze paasvakantie me weer eens.

foto 1:

Klein Hoefblad langs de weg,
een teken van lente!

Maar laat ik eerst even uitleggen wat ik deze paasvakantie eigenlijk allemaal gedaan heb, en hoe het zo gekomen is. En daarvoor moet ik zo'n 4 jaar terug in de tijd, naar het moment dat ik mijn stage in Bø i Vesterålen had geregeld (zie nieuwsbrieven). Een paar weken daarna begon de cursus Noors in Leeuwarden weer en had ik een nieuwe cursist in de groep, Gina. Ze had al 26 jaar een Noorse penvriendin, die ze die zomer had bezocht. Bij navraag bleek deze vriendin in Bø i Vesterålen te wonen! En ze bleek Rønnaug te heten, net als de vrouw bij wie ik twee zomers in Tolga had gewerkt tijdens mijn studie Scandinavische Talen. Maar daarmee waren alle toevalligheden (waar ik nu niet meer in geloof, want dit was/is geen toeval meer) nog niet over: in gesprek met Rønnaug kwam Tolga ter sprake en toen bleek dat zij daar een hytte had!!!!! En wat voor één! (foto 2).

foto 2:

Ivarhaugen

Afgelopen zomer is Rønnaug in Nederland op bezoek geweest en tijdens een dagje Ameland zijn de plannen gesmeed om de paasvakantie van 2006 in de hytte in Tolga door te brengen, samen met de twee dochters van Rønnaug, Ellen en Liv-Inger. Tolga ligt in het oosten van Noorwegen, 30 km ten zuiden van het mijndorpje Røros.
Een beetje Noor gaat in de paasvakantie "på fjellet" (de bergen in), "på hytta" (in de hut) en "på ski" (op de langlauflatten). En aangezien ik al deze drie dingen gedaan hebben, voel ik me een beetje meer Noors. De paasvakantie begint hier al voor de paasdagen. Op "skjærtorsdag" (witte donderdag) en "langfredag" (goede vrijdag) zijn in Noorwegen alle winkels gesloten en is iedereen vrij. Wel iets om rekening mee te houden, want van boodschappen doen komt die dagen niets terecht. En op de woensdag voor Witte Donderdag zijn veel winkels ook al vroeg dicht. Even plannen dus, maar wel heel relaxt!
Ik heb met volle teugen genoten van deze vakantie. Een week ontspannen en tot rust komen. Geen stress, behalve dan misschien de stress van op de ski's de berg af moeten of 's nachts naar de "utedo" (wc buiten) te  moeten. Maar verder erg relaxt!
De vakantie begon op zaterdag 8 april toen ik met de auto naar het vliegveld van Trondheim reed om Gina op te halen. Samen zijn we via Tydal en Røros naar Tolga gereden. Het was prachtig onderweg, zon en veel sneeuw (foto 3).

foto 3:

Onderweg tussen Selbu en Røros

In Røros zijn we gestopt om even wat te eten in een pizzeria. Een kleine pizza stond op het menu, voor ieder 1. Toen we de pizza echter kregen hebben we wel 2x gevraagd of dit echt de kleine pizza was: hij was net zo groot als een gewone pizza in Nederland. Erg benieuwd hoe groot de grote pizza dan is! Uiteindelijk begrepen we, na de twee extra bordjes op de tafel ontdekt te hebben, dat het eigenlijk de bedoeling was dat we met z'n tweeën 1 pizza zouden delen. De tweede verrassing kregen we toen we de rekening gingen betalen en bleek dat de koffie niet berekend was. Bij navraag bleek dit bij de prijs van de pizza in te zitten. Voor 10 euro p.p. hadden we een lekkere pizza en een kop koffie. En dan zeggen ze dat Noorwegen een duur land is!!
In Tolga hebben we overnacht bij Rønnaug, Einar en Jørn, de mensen waar ik twee zomers doorgebracht heb. Tijdens die twee zomers heb ik op Jørn gepast, die toen 4/5 was. Inmiddels is hij 21! Ja, we worden oud. Andere Rønnaug (vanaf nu Rønnaug O.) en haar dochters zouden pas op maandag aankomen, dus ik had nog lekker de gelegenheid om deze vrienden te bezoeken. Ze wonen in een prachtig gerestaureerd huis in het oude gedeelte van Tolga.
De volgende dag hebben Gina en ik eerst de grootouders van Jørn bezocht, waar we een overvloed aan lekkere dingen en koffie voorgeschoteld kregen. Ongelovelijk hoe ze binnen no time allerlei taarten en koekjes op tafel toveren. Zeer gastvrij en erg gezellig. Na dit bezoek hebben we geprobeerd de ski's onder te binden, maar door de nieuwe, natte sneeuw en temperaturen net boven nul graden, was er van glijden geen sprake. Alleen maar dikke klompen sneeuw ("klabbe") onder de ski's. Niet echt een goed begin. Nog geprobeerd de wax er wat af te halen, maar ook dat zette geen zoden aan de dijk, dus uiteindelijk hebben we het maar opgegeven.
Maandag 10 april zijn we eerst naar Tynset geweest, dat 30 km ten zuiden van Tolga ligt, om wat cadeautjes voor de zonen van Gina te kopen. Maar het is nog geen toeristenseizoen, dus erg veel hebben we niet kunnen kopen. Terug in Tolga kregen we een SMS-je van Rønnaug O. dat ze inmiddels in Tolga waren aangekomen. Zij was alvast naar de hytte gegaan, terwijl Liv-Inger wat boodschappen deed. Ellen haalden we 's middags van de trein. Ze had stage gelopen in Zweden en was via Oslo en Bærum (waar haar oma woont) naar Tolga gereisd. Van haar oma kregen Gina en ik ieder een paar echte Noorse wanten.
Door andere Rønnaug (Rønnaug S. vanaf nu, snappen jullie het nog een beetje?) werden we uitgenodigd om de warme maaltijd bij hen te gebruiken, voordat we de tocht naar de hytte zouden aanvaarden. Daar begon nl. onze vuurproef. Met een grote rugzak op 3 km op de langlaufski's de berg op. In de zomer is de hytte bereikbaar met de auto, maar in de winter moet je de auto op een parkeerplaats vlak langs de weg parkeren en dan 3 km de berg op ploeteren (foto 4).

foto 4:

Bijna bij de hut na een 
langlauftocht van 3 km

En ploeteren was het! Het eerste stuk was geprepareerd: een getrokken løype die het redelijk makkelijk maakt om te langlaufen. Het tweede stuk was niet geprepareerd. Er was wel iemand langsgeweest, maar de sneeuw was niet zo ingereden als bij de geprepareerde løype. Dat betekende dat als je viel, je zo'n meter de sneeuw in zakte! En probeer daar maar eens uit te komen. Je hebt totaal geen houvast, want je zakt met je armen weer de sneeuw in, omdat het losse sneeuw is. Ook je skistokken bieden niet veel houvast. Het deed me weer erg denken aan mijn avontuur in Nordli (zie dagboek 4), waar ik ook bijna niet meer overeind kwam nadat ik eenmaal in de diepe sneeuw gevallen was. En dan nu met een grote rugzak op, wat het allemaal niet makkelijker maakte. Gina had nog nooit op de ski's gestaan, dus voor haar was het een echte vuurdoop. Maar ze heeft het er zeer goed vanaf gebracht.
Liv-Inger, Ellen en Rønnaug O. hebben uiteindelijk onze rugzakken naar boven gebracht, toen duidelijk werd dat we het met rugzak niet echt zouden redden. Ik voelde me wel vreselijk schuldig. Bezweet en moe kwamen we bij de hytte aan, waar we nog "even" een weg van de hytte naar de "utedo" moesten graven, door de 1 meter hoge sneeuw (foto 5). Het laatste stukje hebben we bij volle maan afgelegd.

foto 5:

Het pad van de hytte naar
de "utedo"

In de hytte is geen electriciteit en geen stromend water. Aan water kwamen we door sneeuw te smelten en 's avonds zaten we bij kaarslicht en een olielamp. De hytte werd verwarmd met twee houtkachels, maar aangezien er de rest van de winter niemand geweest was, zat de kou overal in: in de matrassen, dekbedden, etc. De eerste nacht was dan ook geen pretje ondanks de dikke dekbedden, wollen dekens, extra truien en sokken. Gelukkig ging deze kou er na de eerste dag redelijk uit en waren de andere nachten een genot.
De volgende dag hebben Ellen en Liv-Inger de tocht naar beneden gewaagd om nog wat boodschappen te doen. Wij bleven boven en hebben langlaufles gehad, in het kleuterklasje zoals Gina het noemde. Het moeilijkste van het langlaufen vind ik nog steeds de "afdalingen" (heuveltje naar beneden). Als er een løype getrokken is schijnt het makkelijker te zijn, omdat je ski's dan meegaan in het spoor. Het nadeel daarvan is dat het dan ook een stuk sneller gaat en je ook niet echt kunt remmen. Een bocht nemen in een løype lukt me ook nog steeds niet. Ook al zou je met de løype mee moeten gaan, mijn ski's zijn nogal eigenwijs en gaan gewoon rechtdoor! Niet echt handig, dus je laten vallen is de beste oplossing, al is dat met een behoorlijke snelheid niet altijd even goed voor je achterwerk! Losse sneeuw zonder getrokken løype maakt het wat makkelijker om te remmen (je kunt "ploegen", je zet je benen dan zo / \ neer en dan rem je af), de bochten nemen en je gaat minder hard. Het nadeel was in Tolga dat de sneeuw zo diep was, dat als je eenmaal viel, je erg veel moeite had om weer overeind te komen. Daarnaast was er een diep gat in de sneeuw gekomen wat het voor anderen weer niet makkelijk maakte om er overheen te skiën. Maar ja, we zouden toch op woensdag de berg af moeten, dus een beetje oefenen kon geen kwaad. Ik denk dat het absoluut geholpen heeft. We hebben in ieder geval vreselijk gelachen. Zag ik ineens twee ski's de lucht in steken! Lag Gina weer ergens halverwege de route te spartelen! Maar volgens mij heeft ze net zo vaak om mij gelachen als ik om haar, als het niet meer was! 's Ochtends hebben we in de half getrokken løype geoefend, 's middags zijn we op het "veldje" vlak bij de hut gaan oefenen. Daar hebben we onze eigen løype gemaakt en dat ging prima. En trots dat we waren als we zonder vallen beneden kwamen!!

(Het is inmiddels begin mei. Het is me niet gelukt dit verhaal meteen af te maken en door o.a. verhuisperikelen en de komst van Henk, lukte het me niet eerder het verhaal af te schrijven)

Woensdag 12 april zijn we, na luidkeels "Hurra for deg" (Lang zal ze leven) voor Ellen gezongen te hebben, naar Tolga gegaan. Op de ski's de berg af met maar twee valpartijen. Niet slecht al zeg ik het zelf. Toen ik heelhuids beneden was had ik de neiging om nog een keer naar boven te gaan, om het nog een keer te proberen! Ik ben zo'n perfectionist dat ik het gewoon zonder  te vallen wil kunnen! Ik ben in staat om net zo lang door te gaan tot het me lukt zonder vallen beneden te komen!
In Tolga zijn we naar Ivarseggen geweest, een oude boerderij die Rønnaug S. gekocht en opgeknapt heeft (foto 6).

foto 6:

Ivarseggen

Een deel van de boerderij verhuurd ze als appartement, het andere deel wordt verhuurd voor vergaderingen e.d. In de schuur is o.a. een winkeltje waar allerlei handgemaakte produkten verkocht worden. Die dag hield Rønnaug S. open dag. De auto kon bij de kerk van Tolga geparkeerd worden en met een "spark" (een "sleerollator") (foto 7) of paard en wagen werd je vervoerd naar de boerderij vervoerd. Prachtig!

foto 7:

"Sparker"

Wij kozen voor paard en wagen (foto 8) en dat was een  hele belevenis! Echt genieten. Bij de boerderij konden we binnen kijken, werd er oude muziek gespeeld uit de regio en werden er verhalen en gedichten van lokale schrijvers voorgelezen. En dat alles onder het genot van een kopje koffie, wafels en "gullrotkake" (worteltjestaart). Iets typisch Noors waar je intens gelukkig van wordt en zelfs een beetje emotioneel. Dit was nou waarvoor ik o.a. naar Noorwegen wilde. Het is een gevoel dat ik niet uit kan leggen en dat vast zeer persoonlijk is.

foto 8:

Met paard en wagen naar Ivarseggen

Na dit indrukwekkende bezoek zijn we uit eten gegaan om zowel Ellen's als Rønnaug's verjaardag te vieren. Daarna met volle maag de terugtocht aanvaart. Nu zonder rugzak en ook op het tweede deel een getrokken løype. Dat maakte het een stuk aangenamer en makkelijker.
's Avonds heb ik steken geprobeerd op te zetten, maar dat lukte niet echt. Elke keer moest ik weer opnieuw beginnen. Zeer frustrerend, want ik wilde graag van Rønnaug leren sokken breien. Gelukkig lukte het me wel de volgende dag, en zijn inmiddels (nu in mei) 2 paar sokken klaar!
Donderdag 13 april zijn we een langlauftocht gaan maken. Van de hytte naar Sumundshytte, een hut op de berg waar men thee/koffie en iets te eten kan kopen. Die dag was er ook de Ekebergrennet, een tocht van Hodalen naar Tolga van zo'n 22 kilometer. Omdat het weer vrij slecht was, werd de tocht verlegd en kregen wij gezelschap van tig fanatieke Noren. Ik moet zeggen dat ik toch liever onderuit ga als er niemand kijkt, dan met zoveel toeschouwers!
Zoals gezegd was het slecht weer: harde wind en sneeuw. Probeer dan maar eens op de been te blijven! Daarnaast lag de temperatuur rond het vriespunt waardoor het waxen van de ski's moeilijk was. Veel "klabbe" (klonten sneeuw) onder de ski's. Glijden was af en toe bijna onmogelijk. Het maakte de tocht erg zwaar en op sommige momenten vond ik het ook helemaal niet leuk meer! Bij Sumundshytta aangekomen was er koffie en chocola en dat maakte dat ik weer wat blijer keek (foto 9)!

foto 9:

De blijde gezichten van Rønnaug, Gina en mij na een zware tocht naar Sumundshytta.

De terugweg was wat meer afdalen, met maar twee keer vallen. Niet slecht al zeg ik hetzelf. Een vriendelijke Noor bood aan mijn ski's te waxen waardoor ik wat minder achteruitgleed. Van "klabbe" was nu nl. geen sprake meer. De terugtocht was een genot, ook al was het laatste deel wat zwaarder door de diepe sneeuw. Bij de hytte aangekomen had ik nog zoveel energie over (of had ik weer energie gekregen van het langlaufen) dat ik samen met Ellen en Liv-Inger nog ben gaan sleeën. Bergafwaarts was genieten, bergopwaarts was een nachtmerrie! Ooit wel eens geprobeerd te lopen in ca. 1 meter sneeuw? Je komt bijna niet vooruit en het is supervermoeiend. Na 1 tochtje naar beneden (en weer naar boven) was ons slee-avontuur weer over. Maar genoten heb ik!
De volgende dag was de hele wereld om ons heen wit. Het had 's nachts gesneeuwd, een prachtig gezicht. De zon scheen volop en het waaide niet meer. Met andere woorden een prachtige dag. De meiden gingen opnieuw naar Sumundshytta, terwijl Gina en ik de andere kant opgingen. Op ons eigen tempo een lekkere tocht maken. Zalig genieten! Halverwege zijn we gestopt om in de sneeuw wat te eten en te drinken. En te genieten van de omgeving en de zon (foto 10).

foto 10:

Even uitrusten en genieten in en van de sneeuw

's Avonds hebben we al een voorschot genomen op Pasen en hebben we eieren gezocht. Liv-Inger moest de volgende dag al weg en wij zondagochtend vroeg, dus dan zouden we geen tijd hebben. Grote kartonnen eieren werden gevuld met o.a. chocoladepaaseitjes en marsepein. Wij moesten naar buiten (geen straf met het mooie weer) en Ellen heeft de eieren verstopt. Erg leuk. Je wordt er zelfs een beetje fanatiek van, want je moet en zult het ei vinden!
Zaterdag weer de barre tocht naar beneden gemaakt. Aangezien het 's nachts nog vrij veel vroor waren de løypes erg hard geworden. Niet echt bevorderlijk voor het voorkomen van blauwe plekken bij eventuele vallen! Ook maakte het dat als je in de løypes naar beneden ging, je erg hard ging. Ik heb zoveel mogelijk geprobeerd te ploegen, maar ook dat is onder deze omstandigheden niet makkelijk. Wel gelukkig weer heelhuids beneden gekomen. Met al een deel van onze bagage, zodat we de volgende dag niet zo'n zware rugzak meer zouden hebben.
Terwijl Liv-Inger op de trein naar Oslo werd gezet, zijn Gina en ik naar Røros geweest om o.a. een hyttebok (soort gastenboek) te kopen. Het boek van Rønnaug was bijna vol en aangezien ik nog geen cadeautje voor haar verjaardag had leek me dit een geschikt cadeau. In een hyttebok wordt elke keer als men in de hut is, geschreven wanneer men er was en wat men gedaan heeft. Soms zitten er ook tekeningen en foto's bij. Altijd erg leuk om te lezen en in te kijken.
Tja, en toen was het ineens al weer zondag en tijd om afscheid te nemen van Ivarhaugen, Tolga en van Rønnaug en Ellen. Na weer een geslaagde "afdaling" (met meer vallen en een toch wat pijnlijker achterwerk dan de dagen daarvoor, je zou bijna denken dat we niets geleerd hadden), zijn we rond 9 uur vertrokken. Rønnaug en Ellen reden voor ons uit, maar vlak voor Røros haalden we ze in, aangezien ze met pech langs de weg stonden. Heel vervelend om ze zo te laten staan, maar Gina moest op tijd op het vliegveld zijn, dus wij zijn (na wel even gestopt te hebben) doorgereden. Rønnaug en Ellen zijn trouwens goed aangekomen op de Vesterålen, na wel tig keer gestopt te hebben om de motor af te laten koelen.

Een zalige week gehad, met lekker eten en veel langlaufen (en veel skieën). Heerlijk uitgerust, absoluut iets dat voor herhaling vatbaar is!

Zoals ik in het begin al schreef gingen we weg in de winter en kwamen we aan in de lente. En het is nu nog steeds volop, maar daar vertel ik jullie meer over in mijn volgende dagboek.

Ha det!

Andrea

foto 11:

Liv-Inger, Rønnaug, Ellen en Gina aan de pasta.


Meer foto's zien van deze skivakantie? Klik hier