Sjoa, 28 mei 2003

 

Op dit moment zit ik op de veranda van een skålin ook wel vedskål genoemd, met op de achtergrond het geluid van zingende vogels en een kolkende rivier (zijn jullie al jaloers?). Een vedskål is een gebouwtje dat bij een boerderij stond waar de houtblokken in opgeslagen werden. Deze is helemaal verbouwd tot een soort zomerhuisje. Erg mooi. Hij staat bij een oude boerderij van de moeder van een vriendin van me. De sleutel lag onder de mat en op tafel lag een gezellig briefje. Dat is nog eens een goed welkom!

Sjoa is een klein plaatsje in Gubrandsdalen, een diep dal waar de rivier de Sjoa doorheen stroomt. Het ligt ten noordwesten van Lillehammer. Het plaatsje staat bekend om het wildwatervaren dat je hier kunt doen. Hier in deze omgeving staan mooie oude boerderijen, gebouwd van dikke bielsen die in de hoeken op elkaar gelegd zijn. De boerderijen hebben niet zoals in Nederland dat het huis en de stallen aan elkaar zitten, maar elk gebouw staat apart rond een erf. De reden dat er meerdere gebouwen zijn is ten eerste het brandgevaar en ten tweede konden de gebouwen niet zo groot worden omdat de balken niet zo lang waren.

Maar goed laat ik beginnen bij vanmorgen. Volop zon toen ik wakker werd, en die zon is de hele dag niet meer weggegaan. Zalig. Toen ik wakker werd voeren we al in de Oslofjord. Prachtig om zo Oslo binnen te varen. We waren precies op tijd, al duurde het daarna toch nog wel even voordat we de boot af mochten. Bij de douane werd ik (natuurlijk) aangehouden: uit Nederland, jong, en alleen in de auto. Waar ik wel niet naar toe ging. En of ik ook drank bij me had. Rustig in het Noors alles uitgelegd en na een paar minuten mocht ik door. Gelukkig hoefde ik geen bagage uit te pakken. Ik vond het wel opvallend dat het voornamelijk Nederlanders zijn die er uit gepikt worden, terwijl ik denk dat het de Noren zijn die de meeste drank bij zich zullen hebben!

Eerst ben ik even het centrum van Oslo in geweest. Eerst naar een boekenwinkel om even te kijken wat voor leuks ik allemaal nog aan wil schaffen. Het lukte me niet goed om rustig te kijken, ik merkte dat ik erg onrustig was. Ik zag toch best op tegen de reis naar het noorden en dan voornamelijk het autorijden. Het ongeluk is me dus toch niet in de koude kleren gaan zitten!

Verder ben ik nog even de Karl Johansgate afgelopen. Dat is de grootste winkelstraat in Oslo die van het station naar het paleis (Slottet) van de koning loopt. Mooie Noorse truien gezien, maar niets gekocht.

Met de auto naar het Frognerpark gereden. Ik reed over een weg met tramrails en ik had telkens het gevoel alsof ik weggleed. Vreselijk.

Het Frognerpark wordt ook wel het Vigelandpark genoemd omdat er veel beelden van Vigeland staan. Gustav Vigeland was een bekende Noorse beeldhouwer, die werkte met o.a. steen en brons. Het zijn mooie beelden van mensen (ouderen en kinderen). Ik vind het echt prachtig en moet ook altijd even als ik in Oslo ben daar naar toe. Drie jaar geleden had ik zwart-wit fotos gemaakt van de beelden, maar toen ik het filmpje terugdraaide bleek dit niet helemaal goed gegaan te zijn, dus toen ik het fototoestel opendeed bleek het filmpje maar half teruggedraaid. Dag fotos. Nu dan maar in de herkansing. Omdat het zulk mooi weer was waren er veel schoolklassen in het park en veel kinderen klommen op de beelden. Tja dat was nu ook weer niet de bedoeling. Ik heb zo goed en zo kwaad als het ging nog wat fotos genomen en ben toen weer in de auto gestapt. Op naar Sjoa.

Het eerste stuk van de E6 is vierbaans en dan mag er ook 100 km/u gereden worden. Daarna wordt die tweebaans en mag je nog maar 80 km/u rijden. Dan blijkt dus maar dat de Noren niet zoveel verschillen van de Nederlanders; als er 80 staat moet je minstens 100 rijden! Raar fenomeen. Ik heb me netjes aan de snelheid gehouden, maar dan word je regelmatig ingehaald door autos. Soms doodgevaarlijk.

De weg tot Hamar vond/vind ik zelf niet zo mooi. Wat glooiend, veel weilanden. Daarna wordt het wat ruiger, zeker als je Lillehammer voorbij bent. Vanaf ongeveer Hamar rijd je ook langs het Mjøsameer, het grootste meer van Noorwegen. In Lillehammer ben ik naar Maihaugen geweest, een groot openluchtmuseum. Het museum bestaat uit 140 gebouwen die uit heel Noorwegen hier naartoe gebracht zijn door Anders Sandvig. Het zijn prachtige oude gebouwen. In de zomer lopen er mensen rond in klederdracht die rondleidingen verzorgen en die bijvoorbeeld bepaalde ambachten demonstreren. Ik had eindelijk gehoopt dit nu een keer mee te maken, want 3 jaar geleden waren we nog te vroeg en was er nog niets geopend. We konden toen alleen in het park wandelen. Maar helaas; ook nu was ik nog te vroeg in het seizoen. Pas vanaf ongeveer 1 juni is alles bemand. Wel heb ik deze keer een aantal gebouwen van binnen kunnen zien. Ook hadden ze een mooie tentoonstelling over verschillende oude ambachten (dat zeker nog leuker is als het gedemonstreerd wordt) en een tentoonstelling over de geschiedenis van Noorwegen, met nagebouwde woningen, schepen, etc. Ook de geluiden erbij maakte het heel levend en absoluut geen saaie tentoonstelling. Er was weinig tekst en het gaf een kort, maar goed beeld van de geschiedenis van Noorwegen en hoe Noorwegen, Noorwegen geworden is.

Buiten in het openluchtmuseum was een aantal meisjes in “bunad”. Dat is klederdracht. Elk gebied heeft zijn eigen klederdracht die nog steeds op feesten gedragen wordt. Als je een jaar of 14/15 bent doe je in Noorwegen je “konfirmasjon”, zeg maar formsel/belijdenis. Een belangrijke gebeurtenis en een soort overgang naar volwassenheid. Veel meisjes (en soms ook jongens) krijgen voor die dag een bunad cadeau. Dit kost meestal zo’n 2000 euro als je al het zilver e.d. erbij rekent. De bunad wordt met de hand gemaakt. Men is erg trots op zijn “bunad”. De bunad wordt verder nog gebruikt bij bruiloften en andere belangrijke gebeurtenissen, waarvan de belangrijkste wel 17.Mai is. Dat is de Noorse nationale feestdag. Op die dag in 1814 kreeg Noorwegen zijn eigen grondwet. Voor Noorwegen heel belangrijk. Voor die tijd was Noorwegen een deel van Denemarken. Na 1814 moest het een unie aangaan met Zweden. Pas in 1905 werd Noorwegen echt zelfstandig. De Noren zijn (daarom) erg gehecht aan hun tradities en Noorse dingen als truien, sprookjes en natuurlijk de “bunad”. Ik vind het erg mooi en heb ooit toen ik een half jaar in Bergen woonde een aantal dagen van iemand een bunad mogen lenen. Ik was toen hostess bij een muziekfestival. Ik voelde me heel trots. Ik kon me dus goed voorstellen hoe deze meisjes die ik in Maihaugen zag, zich voelden. Er werden van hen foto’s gemaakt die ze na de konfirmasjon naar alle gasten sturen om te bedanken.

Na Lillehammer ben ik doorgereden naar Sjoa. Wel met een aantal rustpauzes. Langs de wegen in Noorwegen hebben ze goed uitgeruste parkeerplaatsen met bankjes en tafels en meestal met (schone) toiletten. Echt uitstekend. Een genot om even te stoppen. In de zon lekker mn broodje gegeten en koffie gedronken.

Om ongeveer half 9 ben ik hier in Sjoa aangekomen. Door de lage snelheid en de kronkelige weg kan je niet veel kilometers op een dag maken. Gelukkig heb ik daar rekening mee gehouden en heb ik een aantal dagen om helemaal naar het noorden te komen.

Als ik nu trouwens om me heen kijk, zie ik in de verte een berg met sneeuw erop en hier vlak langs stroomt de rivier. Zalig rustig, je kan hier volgens mij niet gestresst raken.

 

Nieuwsbrief 1 (27-05-2003)

Nieuwsbrief 2 (28-05-2003)

Nieuwsbrief 3 (30-05-2003)

Nieuwsbrief 4 (01-06-2003)

Nieuwsbrief 5 (02-06-2003)

Nieuwsbrief 6 (15-06-2003)

Nieuwsbrief 7 (17-06-2003)

Nieuwsbrief 8 (18-06-2003)

Nieuwsbrief 9 (22-06-2003)

Nieuwsbrief 10 (24-06-2003)

Nieuwsbrief 11 (27-06-2003)

Nieuwsbrief 12 (03-07-2003)

Nieuwsbrief 13 (07-07-2003)