Bø i Vesterålen, 19 januari 2004 (en 20 januari)

Hallo allemaal,

Terug van weggeweest! Raar hoor, om nu vanuit een winters Bø nieuwsbrieven te schrijven. Het lijkt wel alsof het nog maar kort geleden was dat ik hier was en al die andere nieuwsbrieven naar jullie mailde. Maar als ik naar buiten kijk, dan realiseer ik me dat het inderdaad zo’n 7-8 maanden geleden is dat ik hier wegging.

En nu mag ik jullie vertellen over mijn belevenissen in winters Noorwegen. Wel een beetje eng: zal het wel lukken om net zulke nieuwsbrieven te sturen als de vorige keer? Net zo boeiend, grappig, informatief als van de zomer? Ik denk dat het minder informatief is dan de vorige keer aangezien ik nu minder mobiel ben en daardoor minder zie van het land. Daarentegen kan ik denk ik meer vertellen over de school en hoe het leven hier in de winter is. Ook best interessant lijkt me. Ik zal dus een poging wagen om net zo boeiend te zijn als de vorige keer!

Afgelopen zomer heb ik 3 weken stage gelopen op een school in Straume, een dorpje in de gemeente Bø. Bø ligt op de Vesterålen, in Noord-Noorwegen. Aangezien het vlak voor de vakantie was, vond de directeur dat ik eigenlijk in januari-februari terug moest komen omdat er dan veel meer structuur zou zijn. En ik vond het toen al één en al structuur!! Om inderdaad te zien of er nu nog meer structuur is, en om natuurlijk winters en donker Noorwegen mee te maken ben ik op zaterdag 17 januari 2004 deze kant opgetogen. Deze keer niet met de auto, maar met het vliegtuig. Dat gaat iets sneller (al heb ik er toch nog 2 dagen over gedaan) en je bent minder afhankelijk van het weer. Nadeel is wel dat ik nu minder mobiel ben, maar iedereen is erg welwillend om me overal heen te rijden.

Zaterdagochtend met de auto naar Schiphol (met dank aan de NS die het nodig vond om met ingang van 13 december de dienstregeling te wijzigen waardoor het op zaterdag niet meer mogelijk is om voor 9 uur op Schiphol te staan, maar dit terzije. Bedankt René voor het wegbrengen!). In de stromende regen en met harde wind! En zo’n 10 graden (boven nul wel te verstaan). Een mooi uitzicht hadden we dus niet. Veel uitzicht had ik zowiezo niet omdat ik een gangplaats had (als je zelf incheck kan je niet aangeven of je een plaats aan het raam wilt of niet).

Richting Noorwegen werd het weer beter. Minder wolken en meer zon. Eenmaal boven Noorwegen was het bijna onbewolkt en kon je het land goed zien (voor zover dat voor mij natuurlijk mogelijk was). Het was prachtig. Ik dacht veel grijze rotsen te zien, maar realiseerde me vrij snel dat het geen rotsen waren, maar dat het naaldbomen en bergen waren die met sneeuw bedekt waren. En die schenen grijs op. Heel apart. Meteen realiseerde ik me ook dat er een behoorlijk pak sneeuw lag, zelfs in het zuiden. Dat beloofde wat dacht ik. Over Oslo vliegend kon je goed ”Slottet” (het paleis van de koning in het centrum) en Holmenkollen (de springschans) zien. En natuurlijk was alles wit/grijs. Fantastisch! Op de terugweg wil ik zeker bij het raampje zitten, want dit wil ik nog beter kunnen zien!!! (en dan is het zwaarbewolkt, je zal het zien).

Tijdens de vlucht gaven ze informatie over het weer in Oslo: onbewolkt, windstil en –15!! Zelfs de Noren in het vliegtuig keken elkaar aan, want dat was toch wel erg koud voor Olso.

Na mijn grote rugzak (van zo’n 20 kg) afgegeven te hebben bij het bagagedepot (hoefde ik hem niet heel Oslo mee in te slepen, slim hè?), ben ik met de ”regiontog”, oftewel de regionale trein naar Oslo gereden. Ik had ook de ”flytog” (vliegtrein) kunnen nemen. Deze doet er 30 minuten over om in Oslo te komen (in tegenstelling tot de regiontog die er 40 minuten over doet), maar die kost twee keer zoveel! Ja, dan weet je het als zuinige Nederlander natuurlijk wel!

Onderweg glooiende landschappen met wat boerderijen en huizen, en bergen sneeuw. Alles was wit. Je had bijna een zonnebril nodig tegen het felle licht.

Zelfs in het centrum van Oslo lag nog aardig wat sneeuw, wat wel aangeeft dat er aardig wat gevallen is. De stad was echt in een winterstemming: tegenover ”Stortinget” (het parlementsgebouw) hadden ze een kleine ijsbaan gemaakt waar kinderen lekker aan het schaatsen waren.

Vanaf het station ben ik via de Karl Johan (de hoofdstraat in Oslo die vanaf het centraal station naar ”Slottet” loopt) naar de boekwinkel gelopen waar ik meestal mijn inkopen doen. Daar heb ik lekker rondgesnuffeld. Ze hadden wat boeken in de aanbieding dus ik heb aardig wat ingeslagen. Gelukkig sturen ze alles direct naar Nederland anders was mijn rugzak helemaal niet te dragen geweest.

Rond 3 uur ben ik richting Akerbrygge gelopen. Dat ligt aan de fjord, tegenover Akershusfestning (een vesting). De zon stond erg laag en scheen heel mooi op Akershusfestning. Een prachtige zonsondergang!

Teruglopend richting het centrum ontdekte ik weer eens hoe ”goed” de Noren hun straten en trottoirs schoon houden. Niet dus, want op 1 plek was het zo glad dat ik, voor ik er erg in had, op mijn gat lag. Gelukkig heb ik een aardige airbag op die plek dus de schade was klein. Je schrikt alleen wel even, en bent de rest van de tocht behoorlijk alert.

Over het algemeen wordt er in Noorwegen niet gestrooid. Wel wordt er geveegd, maar dat is op de stoepen minimaal. Wel strooien ze kleine steentjes zodat je minder snel uitglijdt. Ben benieuwd hoe vaak ik toch nog onderuit ga!

Na zonsondergang werd het behoorlijk koud. Ik ben nog even een CD-zaak in geweest en ben toen maar richting de jeugdherberg gegaan. Met de bus. Ik heb een dagkaart gekocht. Op het moment dat je deze in de bus, tram of metro afstempelt gaan de 24 uur in. Hartstikke handig want ik kon op dezelfde kaart de volgende dag weer terug naar het centrum en nog eventueel naar andere plekken in Oslo.

In de jeugdherberg heb ik een kamer gedeeld met twee meisjes uit Amerika. Weinig contact mee gehad, maar ook weinig last.

De volgende ochtend lekker ontbeten (brood met ”brunost” en haring in verschillende sausjes. Ja, ik weet het, een aantal van jullie zou dit ’s morgens niet door zijn keel krijgen, maar ik vind het zalig!!). Het is trouwens grappig om te zien dat er niet alleen jongeren in een jeugdherberg verblijven, maar ook gezinnen met jonge kinderen en ouderen. In Noorwegen heet  het ook geen jeugdherberg maar ”vandrehjem” wat zoveel betekent als een thuis voor trekkers. Iedereen is er welkom. Het is goed en goedkoop. Je kunt er zelfs 1 persoonskamers krijgen, maar dat is dan wel iets duurder (de zuinige Nederlander spreekt weer).

Het weer was aan het begin van de ochtend prachtig. Onbewolkt en koud. Ik heb nog even goed opgelet maar pas rond 9.45 uur was het echt licht en ging de straatverlichting uit. Weer eventjes terug in de tijd leek het wel.

Met de ”trikk” (tram) naar Frognerparken, ook wel Vigelandparken genoemd. In dit park staan beelden van de kunstenaar Vigeland. Ik vind deze beelden echt prachtig en moet ook elke keer dat ik in Oslo ben er even naar toe (en foto’s maken). Ik heb er denk ik zo’n 1,5 uur rondgehangen. Het begon toen te betrekken en wat meer te waaien wat maakte dat ik het toch wel erg koud kreeg. Ik wilde eerst nog naar Bygdøy, een schiereiland waar o.a. het Vikingschepenmuseum ligt, het Folkemuseum (soort openluchtmuseum), het Kontiki-museum en het Fram-museum. Het is lang geleden dat ik daar voor het laatst geweest ben, dus ik wilde het wel weer een keer zien. Maar omdat ik nog maar weinig tijd over had, en omdat het zo koud werd, heb ik maar besloten dit niet te doen en iets eerder naar het vliegveld te gaan. Jammer, maar helaas. Heb ik tenminste een goede reden om nog een keer te gaan!

Zowel in de tram als in de bus terug naar het station zaten veel mensen die hun ski’s bij zich hadden en uitgerust waren om te gaan langlaufen. Ten noorden van Oslo liggen wat natuurgebieden waar het goed skiën is.

De vliegreis van Oslo naar Evenes (tussen Narvik en Harstad) had ik via internet geboekt bij Norwegian Air. Een retourtje incl. Luchthavenbelasting kostte maar 130 euro, terwijl het retourtje Amsterdam-Oslo op zo’n 300 euro uitkwam! En dat terwijl het een evenlange vlucht is! Ik was wel benieuwd hoe het allemaal zou gaan, maar het verliep goed. Zonder moeite kon ik met het digitale ticket inchecken.

Dat het helemaal zonder problemen verliep kan ik niet zeggen, want toen we met instappen zouden beginnen, kregen we het bericht dat we nog even moesten wachten, omdat er nog 3 bemanningsleden niet waren. Er waren mensen ziek geworden en ze hadden mensen van de wachtlijst opgeroepen. Daar was het wachten op. Maar uiteindelijk zijn we zonder een minuut vertraging vertrokken. Nu had ik wel een plaatsje aan het raam, maar nu was er geen uitzicht!! En toen we uitzicht kregen (rond 4 uur) was het al pikkedonker. Tja, dat schoot ook niet op. En ik ben bang dat het op de terugweg niet veel beter is, aangezien ik dan pas om 17.00 uur vlieg en het dan volgens mij in het hele land al donker is. Maar ik zal desondanks proberen een plaatsje aan het raam te bemachtigen.

De vlucht duurde 1 uur en 45 minuten. Net als met andere goedkope maatschappijen krijg je geen eten aan boord. Dit kun je (tegen een redelijke prijs vond ik) kopen.

Evenes is een klein vliegveld met 1 start- en landingsbaan. Tot mijn stomme verbazing landden we op een besneeuwde landingsbaan! Ik dacht altijd dat landingsbanen sneeuwvrij werden gehouden, of is dit puur een Nederlandse opvatting?

Met de ”flybuss” (vliegbus), een luxe touringcar, ben ik naar Sortland gereden. In het pikkedonker. De sneeuw maakte wel dat het lichter leek, en dat ik ook een beetje kon zien.

Weer tot mijn stomme verbazing reden we op doorgaande wegen die nauwelijks geveegd waren. Een beetje zoals de niet doorgaande straten in Nederland na een fikse sneeuwbui waarvan de sneeuw blijft liggen. Je krijgt dan ook van die sporen die steeds gladder worden omdat het ingereden wordt. Zonder problemen sjeesde de buschauffeur over deze wegen. Ik ben geen moment bang geweest dat hij zou gaan slippen, maar vond het wel ongelooflijk! Nu snapte ik ook waarom ze (de school en Rønnaug) hadden gezegd dat ik maar beter niet met de fiets naar school kon komen. Op deze wegen is fietsen inderdaad gans onmogelijk! Kan je nagaan hoe je vanuit je eigen denkwereld en leefwereld bedenkt hoe het ergens anders zal zijn, terwijl dit helemaal niet het geval hoeft te zijn. Integendeel zelfs! Ik ben nu ook alleen maar blij dat ik niet met de auto gegaan ben.

De auto’s hebben hier voor het grootste gedeelte allemaal ”piggdekk” (nee, geen varkensdeken of zoiets, maar spijkerbanden). Die heb je hier ook absoluut nodig. Met aleen winterbanden redt je het hier niet.

Dat wat ik ondanks de duisternis kon zien, waren heuvels/bergen en bomen met veel sneeuw erop. En aan de bergen hingen gigantische (dikke en lange) ijspegels. Een teken dat het dus behoorlijk gevroren heeft de afgelopen tijd. Het geluid van snelstromende beekjes en watervallen zal ik tijdens dit verblijf in Noorwegen wel niet veel horen.

Om 7 uur kwamen we in Sortland aan. Een grote plaats op een uur rijden van Straume. Vanaf Sortland zou ik nog een bus moeten nemen om in Straume te komen, maar tot mijn stomme verbazing zaten in de wachtruimte Ellen Marie en Rønnaug op mij te wachten!! Echt fantastisch! Bij Ellen Marie heb ik van de zomer gelogeerd en Rønnaug is een vriendin van Ellen Marie en van Gina, die weer een cursist van mij is (of is dit te ingewikkeld?). Ellen Marie woont nu niet meer in Vinje (in de buurt van Straume), maar heeft nog veel spullen daar staan. Over een paar weken gaat ze voor de VN naar Hebron. Toevallig had ze net dit weekend nog wat spullen opgehaald, en logeerde ze bij Marit Thorsen, de vrouw bij wie ik de komende 2 weken ook zou overnachten. Ach ja, toeval bestaat niet. Omdat Ellen Marie maandagochtend vroeg al weer weg moest leek het haar een goed idee om mij op te komen halen, zodat we in de auto alvast lekker konden bijkletsen. Een fantastisch idee! En leuk om weer te weten hoe het met haar gaat. Het leek ook wel alsof ik niet weggeweest was, behalve als ik naar buiten keek. Ik herkende doordat het zo donker was, helemaal niets, behalve de tunnel die je doorgaat als je van de gemeente Sortland de gemeente Bø inrijdt. Alles ziet er echt anders uit als het donker is (of als er sneeuw ligt).

Bij Marit thuis stond me een tweede verrassing te wachten: avondeten, bestaande uit verse kabeljauw. Zalig!!

Toen Rønnaug naar huis ging riep ze me naar buiten: het noorderlicht was te zien. Wit/geel/groene strepen langs de hemel die van vorm veranderen. Prachtig.

Rond 10 uur lag ik (uitgeput) in bed. Wat een indrukken weer en wat was er al veel te vertellen!

Vandaag meteen op school begonnen. Marit woont bijna tegenover de school, dus vroeg mijn bed uit is niet nodig.

Wat een welkom vanochtend! Allereerst door de collega’s, en niet in het minst door de leerlingen. Ik voelde me net een popster: ik werd zo’n beetje de hele dag toegejuicht. Zo warm en gemeend. Ik had de kinderen van klas 6 en 7 (groep 8 en de brugklas) foto’s toegestuurd die ik van de zomer genomen heb. Alle kinderen kwamen naar mij toe om me daarvoor te bedanken. Ook waren ze erg geïnteresseerd. Ze vroegen zelfs of ik in de pauze niet ook naar buiten wilde komen, want dan konden ze met me praten! En wanneer ik ze nou weer les ging geven, en of ik nu bleef, en of ik als ik zou gaan verhuizen naar Straume zou verhuizen, en dat ze me wel graag als leerkracht wilden hebben. Ja, als je je dan niet welkom voelt weet ik het niet meer.

Ik ben vandaag begonnen in klas 5. Twaalf leerlingen in totaal. Zulke kleine klassen kom je in Nederland niet meer tegen. Ik werd door de kinderen toegezongen en daarna heb ik kort iets over Nederland verteld. Woensdag ga ik een les geven over Nederland. De kinderen waren heel nieuwsgierig en wilden graag weten hoe je bepaalde dingen in het Nederlands zei.

Ik heb de hele dag Marianne meegeholpen. Dingen uitgelegd en vragen van de kinderen beantwoord. Aan het eind van de dag kreeg ik van twee leerlingen een tekening en een andere leerling zei dat ze wilde dat ik bleef.

Rond twaalf uur werden de kinderen als het ware naar buiten gestuurd om de zon te zien. Het was voor het eerst in 1,5 maand dat je de zon kon zien! Rond 12 uur kwam ze achter een berg vandaan en om 2 uur verdween ze weer. Raar om te bedenken dat de kinderen zo lang geen zon hebben gezien. Overdag is het dan wel niet helemaal donker, maar toch zien ze geen zon. Ik realiseerde me dat het voor hen een groot wonder moet zijn als ze op een dag de zon weer kunnen zien. Het licht is fantastisch! Het lijkt op licht tijdens een zonsondergang in Nederland. Je krijgt dan zo’n roze/oranje schijnsel op het landschap. En dat tegen een strakblauwe lucht, een besneeuwde hoge berg en houten huisjes. Kun je het je indenken? Ik zou er de hele dag (in de kou) naar kunnen kijken. Maar goed, de hele dag lukt niet, want om 3 uur is het hier weer donker. En dat terwijl het pas om half elf echt licht is. Een rare gewaarwording. Ik heb er voornamelijk ’s middags ”last” van. Dan lijkt het veel later dan het in werkelijkheid is, en heb je eigenlijk de neiging om te gaan slapen. Maar het zal wel wennen.

Wat ik zo mooi vond was dat de kinderen de tijd kregen om echt even van de zon te genieten en zich dus eigenlijk te realiseren hoe bijzonder het was/is dat ze haar weer zagen.

Het was trouwens vandaag ook weer koud. Overdag zo rond de – 8 graden. Omdat het ook wat waaide voelde het erg koud aan. Ik dacht dat ik geen behoefte had aan handschoenen en een haarband als ik naar school ging (maar een kort stukje), maar toen ik ”bussvakt” (de buswacht, die ervoor zorgt dat iedereen met de bus meegaat naar huis) was, bedacht ik me dat het absoluut geen overbodige luxe was en dat ik ze, als ik thuiskwam, meteen maar uit mijn rugzak moest halen, voordat ik weer naar buiten zou gaan.

De meeste kinderen komen met de bus of een maxi-taxi naar school. Een aantal kinderen dat dichtbij woont komt lopend of met een ”spark”. Dit is een soort rollator maar dan met ijzers i.p.v. wielen. De ijzers lopen vrij ver door naar achteren, zodat je erop kunt staan. Met 1 voet step je. Een soort ”staslee” eigenlijk. Er kan ook nog iemand voorop zitten. Heel handig, ik ga hem denk ik een dezer dagen uit proberen!

Deze week loop ik mee in klas 5, 6 en 7 en de volgende week in klas 1 t/m 4. Ze zeiden dat ze een heel schema hadden van alle lessen die ik moet gaan geven, maar dat blijkt niet zo te zijn. Elke dag loop ik mee met een klas en dan spring ik in waar nodig. Morgen loop ik mee in klas 6 en 7, de klassen die ik vorig jaar ook gehad heb. Woensdag weer in klas 5 en dan neem ik de laatste twee uur klas 1 over. Spannend. Donderdag weer klas 6 en 7 en vrijdag is het de bedoeling dat als het mooi weer is, dat we op ”skitur” (ski-tocht) gaan. Ik ben benieuwd, want ik ben er geen ster in, maar wie weet kunnen de kinderen mij nog wat leren.

Ik ga nu stoppen. Ga nog even buiten (in de kou) wandelen. En misschien het noorderlicht zien.

Ha det! (doei!)

 

Winternieuwsbrief 1 (19-01-2004)

Winternieuwsbrief 2 (21-01-2004)

Winternieuwsbrief 3 (26-01-2004)

Winternieuwsbrief 4 (31-01-2004)